Հետընտրական զարգացումները Հայաստանում

Սահմանադրական դատարանը հաղորդում է, որ խորհրդարանական ընտրությունների արդյունքները վիճարկող յոթ քաղաքական ուժերի դիմումներով գործերը միավորել են և քննվելու են դատարանի նույն նիստում՝ հունիսի 26-ին:

Բարձրագույն դատարանը ««Ուժեղ Հայաստան» և «Հայաստան» դաշինքներիի, «Միասնության թևեր», «Դեմոկրատիա Օրենք Կարգապահություն», «Բարգավաճ Հայաստան», «Հանուն Հանրապետության ժողովրդավարության պաշտպանների դաշինք» կուսակցությունների և «Նոր ուժ» ռեֆորմիստական կուսակցության դիմումների հիման վրա`Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի հունիսի 14-ի` «Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողովի 2026 թվականի հունիսի 7-ի հերթական ընտրությունների արդյունքներն ամփոփելու մասին» թիվ 259-Ա որոշման հետ կապված վեճի վերաբերյալ» գործերը քննության է ընդունել այսօր կայացած աշխատակարգային նիստում:

«Հաշվի առնելով, որ նշված գործերը վերաբերում են նույն հարցին, համաձայն «Սահմանադրական դատարանի մասին» սահմանադրական օրենքի 41-րդ հոդվածի՝ նշված գործերը միավորվել են և քննվելու են դատարանի նույն նիստում, որը տեղի կունենա 2026 թվականի հունիսի 26-ին՝ ժամը 11:00-ին: Գործով զեկուցող է նշանակվել Սահմանադրական դատարանի դատավոր Էդգար Շաթիրյանը, միավորված գործի դատաքննությունն անցկացվելու է բանավոր ընթացակարգով», - ասված է ՍԴ հաղորդագրությունում:

Սահմանադրական դատարանում «Հայաստան» դաշինքի ներկայացուցիչ, փաստաբան Հովհաննես Խուդոյանը «Ազատությանը» հայտնեց, որ դիմում են ներկայացնելու բարձր ատյան, որպեսզի դատավոր Սեդա Սաֆարյանի մասնակցությունը ուրբաթ մեկնարկելիք դատավարությանը ճանաչվի անհնարին՝ կողմնակալության հիմքով:

Սեդա Սաֆարյանը 2021 թվականի խորհրդարանական ընտրություններում ընդգրկված էր «Շիրինյան-Բաբաջանյան ժողովրդավարների դաշինք»-ի ցուցակում:

Արման Բաբաջանյանի «Հանուն Հանրապետության» կուսակցությունը ևս Սահմանադրական դատարանում բողոքարկում է ընտրությունների արդյունքները, իսկ 2021-ին Բաբաջանյանը Սաֆարյանի հետ նույն դաշինքում էր:

Ռոբերտ Քոչարյանի առաջնորդած «Հայաստան» դաշինքը դիմել է Սահմանադրական դատարան՝ պահանջելով բացառել ՍԴ դատավոր Սեդա Սաֆարյանի մասնակցությունն առաջիկայում կայանալիք ընտրությունների վեճի վերաբերյալ գործի քննությանը։

Դաշինքի ներկայացուցիչ, փաստաբան Տաթևիկ Սողոյանը «Ազատությանը» փոխանցեց, որ փաստարկները, որոնք ներկայացրել են, վերաբերում են թե Սեդա Սաֆարյանի հրապարակային ելույթներում արտահայտած «կողմնակալ դիրքորոշմանը», երբ նա շնորհակալություն էր հայտնում իշխանությանը՝ իրեն այդ պաշտոնում առաջադրելու համար, թե «Հայաստան» դաշինքի առաջնորդ Ռոբերտ Քոչարյանի նկատմամբ ունեցած բացասական ու կողմնակալ վերաբերմունքին և թե նաև այն հանգամանքին, որ 2021-ին, երբ Սեդա Սաֆարյանը դեռ դատավոր չէր, ընտրություններին մասնակցում էր Արման Բաբաջանյանի հետ՝ նույն ընտրական ցուցակով։

Ո՞վ կղեկավարի օգոստոսին ձևավորվող նոր խորհրդարանը. իշխող «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության ներսում առանցքային պաշտոնի շուրջ ինտրիգն առաջիկա օրերին կհանգուցալուծվի:

«Ազատության» աղբյուրների փոխանցմամբ՝ ԱԺ նախագահի աթոռի համար պայքարում են երեք ինքնառաջադրված թեկնածուներ՝ գործող խորհրդարանի խոսնակ Ալեն Սիմոնյանը, փոխխոսնակ Ռուբեն Ռուբինյանը և խմբակցության ղեկավար Հայկ Կոնջորյանը։

Ինքնառաջադրումների փուլն ավարտվել է երեկ, բայց ներկուսակցական քվեարկության հստակ օրն ու ձևաչափն այս պահին դեռ հայտնի չեն։ Պարզ չէ՝ վարչությունն ընտրությունը կատարելու է բաց, թե՞ փակ, գաղտնի քվեարկությամբ։

Սահմանադրական դատարանը քննության առարկա չի դարձրել դատավոր Սեդա Սաֆարյանի վերաբերյալ հարցը, «Ազատությանը» փոխանցեցին ՍԴ-ից: Այսպիսով, ուրբաթ օրը կայանալիք ընտրությունների արդյունքների վիճարկման քննությանը կմասնակցեն ՍԴ 9 դատավորներից 7-ը, այդ թվում՝ Սաֆարյանը:

Ընդդիմադիր «ՀայաՔվե» նախաձեռնության համակարգող Ավետիք Չալաբյանին դատարանը երկու ամսով կալանավորեց:

Կալանքի սանկցիան, նրա փաստաբանի գնահատմամբ, իրավաչափ չէ, բողոքարկելու են:

Ավետիք Չալաբյանը ձերբակալվեց հունիսի 24-ի առավոտյան: Իրավապահները խուզարկել են նրա բնակարանն ու նրան տարել: Մեղադրանք է առաջադրվել ծառայողական լիազորությունները կամ դրանցով պայմանավորված ազդեցության օգտագործմամբ՝ մի խումբ մարդկանց ընտրելու իրավունքը խոչընդոտելու նախապատրաստության համար:

Ըստ Քննչականի՝ ընտրություններից առաջ Ավետիք Չալաբյանը հանդիպել է այլ պետության պաշտոնյաների հետ, նրանց դրդել, որ իրենց ազդեցությունն օգտագործեն ու գործարարների միջոցով նրանց կազմակերպություններում աշխատող մարդկանց ուղղորդեն գալ Հայաստան ու քվեարկել ընդդիմադիր «Ուժեղ Հայաստան» դաշինքի օգտին:

Գլխավոր դատախազությունը դիմել է Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողով՝ «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցության ղեկավար Գագիկ Ծառուկյանի նկատմամբ մեղադրանք առաջադրելու թույլտվություն ստանալու միջնորդությամբ:

ԿԸՀ-ի խոսնակն «Ազատությանը» փոխանցեց, որ միջնորդությունը կքննարկեն Սահմանադրական դատարանում ընտրական վեճի քննությունից հետո՝ «պայմանավորված աշախտանքային ծանրաբեռնվածությամբ»:

Ավելի վաղ հանրային քրեական հետապնդում էր հարուցվել ու մեղադրանք առաջադրվել Գագիկ Ծառուկյանի նկատմամբ՝ առանձնապես խոշոր չափերով հարկերից խուսափելու համար: Արդյոք միջնորդությունը վերաբերում է այս գործի, թե նորն են հարուցել, Գլխավոր դատախազությունը դեռ չի պարզաբանել:

Սահմանադրական դատարանում մեկնարկել է ԱԺ ընտրությունների արդյունքները վիճարկող քաղաքական յոթ ուժերի դիմումների քննությունը:

Ընտրությունների արդյունքների վիճարկման քննությանը մասնակցում են ՍԴ 9 դատավորներից 7-ը, այդ թվում՝ Սեդա Սաֆարյանը:

Ավելի վաղ «Հայաստան» դաշինքից դիմում էին ներկայացրել բարձր ատյան, որպեսզի դատավոր Սեդա Սաֆարյանի մասնակցությունն այսօր մեկնարկելիք դատավարությանը ճանաչվի անհնարին՝ կողմնակալության հիմքով: Սահմանադրական դատարանը քննության առարկա չի դարձրել դատավոր Սեդա Սաֆարյանի վերաբերյալ հարցը:

Սեդա Սաֆարյանը 2021 թվականի խորհրդարանական ընտրություններում ընդգրկված էր «Շիրինյան-Բաբաջանյան ժողովրդավարների դաշինք»-ի ցուցակում:

Արման Բաբաջանյանի «Հանուն Հանրապետության» կուսակցությունը ևս Սահմանադրական դատարանում բողոքարկում է ընտրությունների արդյունքները, իսկ 2021-ին Բաբաջանյանը Սաֆարյանի հետ նույն դաշինքում էր:

Սահմանադրական դատարանի որոշմամբ դատավորներ Վլադմիր Վարդանյանը և Արտակ Զեյնալյանը չեն մասնակցում դիմումների քննությանը:

Ըստ ավելի վաղ հրապարակված փաստաթղթի՝ Վարդանյանի և Զեյնալյանի մասնակցությունը գործի քննությանն անհնարին է, քանի որ նրանք «կանխակալ վերաբերմունք ունեն» դատավարության կողմերի նկատմամբ:

Փաստաբան Արամ Օրբելյանը միջնորդեց, որպեսզի գործի քննությունը շարունակվի ամբողջ կազմով. «Սահմանադրությունը երաշխավորում է Սահմանադրական դատարանի կողմից գործի քննություն, Սահմանադրական դատարանը համապատասխանաբար ունի 9 անդամ, 9 անդամի քանակի փոփոխությունը, որը նախատեսված է Սահմանադրական օրենքով, բայց չի նախատեսված Սահմանադրությամբ, առաջացնում է մի իրավիճակ, որ գործի քննությունը հիմա իրականացվում է ոչ թե Սահմանադրական դատարանի կողմից, այլ Սահմանադրական դատարանի կրճատված կազմի կողմից, ինչն առաջացնում է որոշակի խնդիր՝ որոշումների ընդունման կառուցակարգի հետ կապված»:

Դատավարությանը հիմնական պատասխանող է Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովը, որպես երրորդ անձ մասնակցում է «Քաղաքացիական պայմանագիրը», հարակից պատասխաններով հանդես կգան դատախազության, ներքին գործերի նախարարության և հակակոռուպցիոն կոմիտեի ներկայացուցիչները:

«Միասնության թևեր» կուսակցության ներկայացուցիչ Լիպարիտ Դրմեյանը միջնորդեց կասեցնել գործի քննությունը՝ պատճառաբանելով, որ Վարչական դատարան են դիմել, մինև այդ գործի քննության ավարտը. «Խնդրում ենք կասեցնել սույն միավորված գործի վարույթը մինչև Վարչական դատավարության կարգով Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի 2026 թվականի հունիսի 14-ի թիվ 258 Ա որոշման վիճարկման հայցով վարչական գործի քննության ավարտը»:

Սահմանադրական դատարանում շարունակվում է ընտրությունների արդյունքները վիճարկող քաղաքական 7 ուժերի դիմումների քննությունը, որը մեկնարկել է երեկ:

Նիստին այսօր մասնակցում է արդարադատության նախարար Սրբուհի Գալյանը։

Դիմումների վերաբերյալ որոշումը Սահմանադրական դատարանը ամենաուշը հուլիսի 4-ին պետք է կայացնի։ Դա օրենքով նախատեսված ժամկետ է՝ դիմումների ստանալուց հետո, մուտքագրման օրվանից հետո՝ 15-օրյա ժամկետում, իսկ դիմումները անցած ուրբաթ են մուտքագրվել:

Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի (ԿԸՀ) նախագահ Վահագն Հովակիմյանը Սահմանադրական դատարանին խնդրեց մերժել ԱԺ ընտրությունների արդյունքները վիճարկող բոլոր դիմումները:

Վահագն Հովակիմյանը իրավաչափ որակեց ընտրություններին արդյունքներն ամփոփող որոշումը: Ընդգծեց՝ այդ որոշումը կայացվել է Ընտրական օրենսգրքի պահպանմամբ, ուստի խնդրեց այդ դիմումները մերժել: