20-ից ավելի հայկական իրավապաշտպան կազմակերպություններ բաց նամակ են հղել ԱՄՆ փոխնախագահին՝ կոչ անելով օգնել ադրբեջանական բանտերում գտնվող հայ կալանավորների ազատ արձակմանը, հաղորդում է «Ֆրանսպրես»-ը, մանրամասնելով՝ անցյալ շաբաթ Ադրբեջանի ռազմական դատարանը երկարատև ազատազրկման, այդ թվում՝ ցմահ բանտարկության դատապարտեց Լեռնային Ղարաբաղի նախկին ռազմական ու քաղաքական ղեկավարությանը՝ նրանց մեղավոր ճանաչելով պատերազմական հանցագործությունների ու ցեղասպանության համար։
Նախագահականում մեկնարկել է Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի և ԱՄՆ փոխնախագահ Ջեյ Դի Վենսի դեմ առ դեմ հանդիպումը, հետո այն կշարունակվի ընդլայնված կազմով:
Հայկական կողմից ընդլայնված կազմով հանդիպմանը կմասնակցեն ԱԽ քարտուղար Արմեն Գրիգորյանը, արտաքին գործերի նախարար Արարատ Միրզոյանը, ԱԳ փոխնախարար Վահան Կոստանյանը, ԱՄՆ-ում ՀՀ դեսպան Նարեկ Մկրտչյանը, վարչապետի աշխատակազմի ղեկավար Արայիկ Հարությունյանը, արտաքին հարաբերությունների վարչության պետ Կարեն Գասպարյանը, ինչպես նաև վարչապետի մամուլի քարտուղար Նազելի Բաղդասարյանը:
Ամերիկյան կողմից մասնակցում են՝ փոխնախագահի աշխատակազմի ղեկավար Ջեյքոբ Ռիզեսը, ազգային անվտանգության հարցերով խորհրդականի տեղակալ Էնդրյու Բեյքերը, պետքարտուղարի տնտեսական աճի, էներգետիկայի և շրջակա միջավայրի հարցերով տեղակալ Ջեյքոբ Հելբերգը, Պետդեպարտամենտի ավագ խորհրդական Ջոնաթան Ասկոնասը, փոխնախագահի եվրոպական և ռուսական հարցերով հատուկ խորհրդական Էնդրյու Լումիսը, խաղաղության առաքելությունների գծով ավագ խորհրդական, հատուկ դեսպանորդ Արյե Լայթսթոունը և գործերի ժամանակավոր հավատարմատար, Հայաստանում ԱՄՆ առաքելության ժամանակավոր պաշտոնակատար Դեյվիդ Ալենը:
Բաղրամյան 26-ի մոտ շարունակվում է ցույցը: Բաքվում բանտարկված անձանց նկարները պարզած ցուցարարները բացականչում են՝ «ազատություն գերիներին»:
Մոտենալ նախագահականին նրանք չեն կարող. ոստիկանները փակել են ճանապարհը Պռոշյան խաչմերուկից:
Հավաքվածները, այդ թվում՝ Լեռնային Ղարաբաղի նախկին օմբուդսմեն ու պետնախարար Արտակ Բեգլարյանը անցած օրերին նամակ են հղել ԱՄՆ փոխնախագահին՝ գերինեին ազատ արձակելու խնդրանքով:
Փաշինյան-Վենս առանձնազրույցից հետո՝ երկու երկրների պատվիրակություններն այժմ շարունակում են քննարկումները ընդլայնված կազմերով:
Ջեյ Դի Վենս․ «Վարչապետ Փաշինյանը մեր լավ ընկերն է»
Բանակցությունների մեկնարկին ԱՄՆ փոխնախագահը շնորհակալություն է հայտնել Հայաստանի վարչապետին և կատակել՝ «Ցավոք, մենք ավելի վաղ առանձին հանդիպում ենք ունեցել, և լուծել բոլոր այն խնդիրները, որոնք պետք է լուծեինք», ինչին, ըստ պատվիրակության կազմում ընդգրկված ամերիկացի լրագրողների, ներկաները արձագանքել են ծիծաղով։
ԱՄՆ փոխնախագահը շնորհակալություն է հայտնել Հայաստանի վարչապետին հյուրընկալության համար և փոխանցել նախագահ Թրամփի ողջյունները։
«Վարչապետ Փաշինյանը մեր լավ ընկերն է և աշխարհի այս անկյունում խաղաղության և զարգացման իրական դաշնակից», - ասել է ԱՄՆ փոխնախագահը։
Ջեյ Դի Վենսը նաև նշել է, որ դռնփակ բանակցությունների ավարտին կողմերը «շատ բան» կհայտարարեն՝ առանց հավելյալ մանրամասների։
Հայաստանի վարչապետն ու Միացյալ Նահանգների փոխնախագահը ստորագրել են Միջուկային էներգիայի խաղաղ նպատակներով օգտագործման ոլորտում ՀՀ և ԱՄՆ կառավարությունների միջև համագործակցության մասին համաձայնագրի բանակցությունների ավարտի վերաբերյալ համատեղ հայտարարություն։
Փաշինյանը Վենսին ներկայացրել է Աբու Դաբիում Ալիևի հետ հանդիպման մանրամասները
«Փոխնախագահի այցն առանցքային նշանակություն ունեցող քայլ է խաղաղության ինստիտուցիոնալացման և Հայաստան-ԱՄՆ ռազմավարական գործընկերության ընդլայնման ճանապարհին», - ԱՄՆ փոխնախագահ Ջեյ Դի Վենսի հետ համատեղ մամուլի ասուլիսում հայտարարեց վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը:
«Այցն ունի պատմական և խորհրդանշական կարևորություն: Այն տեղի է ունենում Հարավային Կովկասում խաղաղության և կայունության հաստատման աննախադեպ իրողությունների պայմաններում», - ընդգծեց նա:
Հայաստանի վարչապետը ԱՄՆ փոխնախագահին է ներկայացրել օրերս Աբու Դաբիում Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի հետ քննարկումների մանրամասները:
«Պարոն Վենսի հետ քննարկել ենք նաև տարածաշրջանի ամբողջական ապաշրջափակման հեռանկարները որպես Հարավային Կովկասում կայունության և խաղաղության կարևորագույն գրավականներ: կարծում եմ՝ այս համատեքստում մեծ կարևորություն ունի նաև Հայաստան-Թուրքիա կարգավորման գործընթացում ընթացող երկխոսության իր տրամաբանական հանգրվանին հասնելն, այդ թվում՝ Գյումրի-Կարս երկաթուղու բացումը», - նշեց վարչապետը:
Հայաստանն ԱՄՆ-ից ձեռք է բերել ԱԹՍ-եր, որոնց արդյունավետությունն ապացուցվել է կիրառման հարուստ փորձով, հայտնել է Նիկոլ Փաշինյանը:
«Հույս եմ հայտնել, որ ԱՄՆ-ի արտաքին ռազմական վաճառք ծրագրի ներքո իրականացված այս գործարքը հիմք կծառայի հետագա համագործակցությունն ընդլայնելու համար», - ասաց Փաշինյանը:
Փաշինյանն ընդգծեց՝ Հայաստանի և ԱՄՆ-ի հարաբերություններն այսօր առավել ամուր են, քան երբևէ:
ԱՄՆ փոխնախագահը հայտարարեց, թե ԱՄՆ-ը և Հայաստանը ավարտել են քաղաքացիական միջուկային համագործակցության 1-2-3 համաձայնագրի շուրջ բանակցությունները։
«Երբ այն ամբողջությամբ հաստատվի, դա կհարթի ճանապարհն ամերիկյան և հայկական ընկերությունների համար՝ կնքելու քաղաքացիական միջուկային նախագծերի վերաբերյալ համաձայնագրեր։ Դա նշանակում է մինչև 5 միլիարդ դոլար սկզբնական ամերիկյան արտահանում, գումարած լրացուցիչ 4 միլիարդ դոլարի երկարաժամկետ աջակցություն վառելիքի և սպասարկման պայմանագրերի միջոցով», - նշել է Վենսը։
ԱՄՆ փոխնախագահն ընդգծել է, որ սա փոխշահավետ գործարք է թե՛ Հայաստանի, թե՛ Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների համար։
«Սա նշանակում է ավելի ուժեղ էներգետիկ անվտանգություն իմ երկրի համար, և ես նաև կարծում եմ, որ դա նշանակում է ավելի ուժեղ էներգետիկ անվտանգություն Հայաստանի համար, և դա նաև կստեղծի բազմաթիվ նոր աշխատատեղեր ԱՄՆ-ում։ Սա նշանակում է փոքր մոդուլային ռեակտորներ, ամերիկյան տեխնոլոգիաները կգան այս երկիր։ Կրկին, սա այն քիչ երկրներից մեկն է, որտեղ մենք բավականաչափ վստահություն ունենք այս մակարդակում ներդրումներ կատարելու, այս տեսակի տեխնոլոգիաներ ուղարկելու հարցում, և սա տեղի է ունենում վարչապետի ղեկավարության շնորհիվ»։
Անցած ամիս Վաշինգտոն կատարած այցի ժամանակ Հայաստանի արտգործնախարարը հայտարարել էր, որ Երևանը Վաշինգտոնի հետ սկսում է այդ փաստաթղթի շուրջ բանակցություններ, մանրամասնելով. «Այն կընձեռի խաղաղ նպատակներով միջուկային էներգիայի օգտագործման հարցում համագործակցության շրջանակ և կնշանավորի մեր հանձնառությունը միջուկային էներգիայի խաղաղ զարգացմանը՝ ապահովության, անվտանգության և չտարածման ամենաբարձր չափանիշներով»։
Անդրադառնալով TRIPP նախագծին՝ Վենսը նշեց, որ ԱՄՆ-ը շատ դրական և կառուցողական դեր է խաղալու այս գործում։
«Իրականում մեծ կապիտալ է հետաքրքրված կոնկրետ այս նախագծով, աշխարհում շատ մարդիկ կան, ովքեր կարծում են, որ կարող են լավ եկամուտ ստանալ՝ ներդրումներ կատարելով Հայաստանում և այս TRIPP նախագծում։ Հարցն այն է, թե ինչպես խաղաղության համաձայնագիրը բարեհաջող հասցնել հաջորդ փուլ, ինչպես վարչապետին պահել լավ վիճակում, որպեսզի նա կարողանա կենտրոնանալ ապագայի վրա», - ասաց նա։
Հպարտ եմ լինել ԱՄՆ-ի առաջին փոխնախագահը, ով այցելում է այս գեղեցիկ երկիրը. Վենս
Նիկոլ Փաշինյանի հետ համատեղ մամուլի ասուլիսում հայտարարեց ԱՄՆ փոխնախագահը հայտարարեց հայկական կողմին 11 միլիոն դոլար արժողությամբ հետախուզական և անօդաչու թռչող սարքերի տեխնոլոգիաների վաճառքի մասին:
«Եվ առաջին անգամ մենք հայտարարում ենք ռազմական տեխնոլոգիաների խոշոր վաճառքի մասին՝ 11 միլիոն դոլար արժողությամբ հետախուզական և անօդաչու թռչող սարքերի տեխնոլոգիաները հայերին և մեր լավ ընկեր պարոն վարչապետին։ Նա դա օգտագործելու է իր երկիրը պաշտպանելու և մեր կողմից ստեղծվող խաղաղության տևականությունն ապահովելու համար։ Դա Միացյալ Նահանգների համար նշանակում է ավելի շատ աշխատատեղեր և ավելի շատ ներդրումներ մեր սեփական պաշտպանական տեխնոլոգիաների ոլորտում»:
«Ես հպարտ եմ լինել Միացյալ Նահանգների առաջին փոխնախագահը, ով այցելում է այս գեղեցիկ երկիրը: Սա ամբողջ աշխարհի հնագույն ազգերից, պետություններից մեկն է: Ես ինքս անձամբ քրիստոնյա եմ և ես գիտեմ, թե այս երկիրը ինչ է նշանակում ամբողջ աշխարհի համար և այն կրոնի համար, որ մենք երկուսով դավանում ենք, պարոն վարչապետ», - հայտարարեց Միացյալ Նահանգների փոխնախագահը՝ հավաստիացնելով. - «Ե՛վ նախագահ Թրամփը, և՛ ես շատ նվիրված ենք այս համագործակցությունն ամրապնդելու գործում»:
Խոսելով Հայաստանում առաջիկայում կայանալիք խորհրդարանական ընտրությունների մասին՝ Վենսը հայտարարեց՝ «վարչապետ Փաշինյանն ունի իմ աջակցությունը»:
Պատասխանելով Սյունիքով Ադրբեջանը իր էքսկլավ Նախիջևանին կապող «Թրամփի ուղու» մասին՝ Վենս ասել է, թե իր կարծիքով՝ խնդիրը ներդրումները չեն, այլ այն, որ Հայաստանի վարչապետը հնարավորություն է ունենալու շարունակելու այդ ծրագիրը: