Այս գիշեր ռուսական զորքերը հարձակվել են Ուկրաինայի տարածքի վրա 30 թևավոր հրթիռներով՝ ծովից, օդից և ցամաքից, ուկրաինական հակաօդային պաշտպանությունը խոցել է բոլորը՝ բացառությամբ մեկի, հաղորդում է Ուկրաինայի ռազմաօդային ուժերի մամուլի ծառայությունը։
Ռուսաստանը հրթիռներ է արձակել Կիևի, Օդեսայի և այլ քաղաքների ուղղությամբ։ Երեկոյան Օդեսայում տեղի ունեցած հարձակման հետևանքով մեկ մարդ զոհվել է, երկուսը վիրավորվել են:
Կիևում գիշերը հակաօդային պաշտպանության համակարգերը, ըստ նախնական տեղեկությունների, խոցել են բոլոր օդային թիրախները, որոնք ներգրավված են եղել զանգվածային հարվածի մեջ, պնդում է քաղաքային ռազմական վարչությունը։ Սա 9-րդ զանգվածային հրթիռային հարձակումն է այս ամսվա սկզբից։
Լրատվամիջոցները հաղորդում են նաև Վիննիցայի, Խմելնիցկիի և Խարկովի մարզերում պայթյունների մասին։
Ռուսաստանի խորհրդարանի ստորին պալատում՝ Պետական դումայում, շրջանառության մեջ է դրվել օրինագիծ, որի նպատակն է լրացուցիչ միջոցներ հավաքել Ուկրաինայում «հատուկ ռազմական օպերացիան» ֆինանսավորելու համար:
Օրինագծի հեղինակները՝ կոմունիստական կուսակցությունից Պետական դումա ընտրված պատգամավորներ Միխայիլ Մատվեևը և Վյաչեսլավ Մարխաևն, առաջարկում են բոլոր ռեստորանների, սրճարանների և ակումբների չափահաս այցելուների ծախսած գումարի 1 տոկոսը գանձել հօգուտ պետության:
Այդ դրամական միջոցները պետական բյուջեից հետագայում կփոխանցվեն «հատուկ ռազմական օպերացիայի» մասնակիցներին սատարելու համար ստեղծված «Հայրենիքի պաշտպաններ» հիմնադրամի հաշվին:
Օրինագծին կից բացատրական նամակում պատգամավորները գրել են, որ այդ գումարով հնարավոր կլինի օգնել «հատուկ ռազմական օպերացիայի» մասնակիցներին և նրանց ընտանիքների անդամներին:
Պատգամավոր Մատվեևը դեռ մայիսի 12-ին է հայտարարել, որ անհրաժեշտ է սահմանել նոր գանձում, որը նա անվանել է «զվարճանքի հարկ»:
Նրա խոսքով, այդ նախաձեռնության հեղինակը ռուսական ռեստորաններից մեկի սեփականատերն է, որի անունը չի հայտնել: Սեփականատերը կարծիք է հայտնել, որ ռեստորաններում, սրճարաններում և ակումբներում «հաշիվը փակող անձի համար լրացուցիչ 1 տոկոսի վճարումը բարդ խնդիր չի լինի»:
Ուկրաինայի բանակային հետախուզության ղեկավար Կիրիլ Բուդանովը հայտարարել է, որ պատերազմի ավարտի հիմնական պայմաններից մեկը Ռուսաստանի և Ուկրաինայի միջև ապառազմականացված գոտու ստեղծումն է՝ առնվազն 100 կիլոմետր լայնությամբ։
«Սա է մեր նպատակը», - ասել է Բուդանովը «Իսլանդիա» ուկրաինական հեռուստաալիքին տված հարցազրույցում՝ նկատի ունենալով, որ անվտանգության գոտին պետք է ստեղծվի Ռուսաստանի տարածքում։
«Հարյուր կիլոմետրանոց հեռավորությունը օպտիմալ է, քանի որ այդ դեպքում սովորական միջոցներով հնարավոր չի լինի արդյունավետ հարվածներ հասցնել Ուկրաինային», - ասել է ուկրաինացի պաշտոնյան։
Իսլանդիայում գումարված Եվրոպայի խորհրդի գագաթնաժողովում վեց երկրներ՝ Հայաստանը, Ադրբեջանը, Բոսնիա-Հերցեգովինան, Հունգարիան, Սերբիան և Թուրքիան, հրաժարվել են ստորագրել Ռուսաստանի կողմից ռազմական հարձակման ենթարկված Ուկրաինայի վնասների գրանցամատյան ստեղծելու հռչակագիրը:
Այդ մասին մայիսի 17-ին հայտնել է Ուկրաինայի արդարադատության փոխնախարար Իրինա Մուդրայան:
Փաստաթուղթը ստորագրած տասնյակ պետությունների թվում են Լատվիան, Լիտվան, Մոլդովան և Էստոնիան:
Գրանցամատյանը (ռեեստրը) տեղակայվելու է Հաագայում: Նիդերլանդների արտաքին գործերի նախարար Վոպկե Հոկստրան հայտնել է, որ գրանցամատյանի աշխատանքը սերտորեն համակարգվելու է Ուկրաինայի հետ:
«Ռեեստրը կընդունի, կմշակի և կպահի {Ուկրաինայի կրած} վնասների մասին դիմումները», - ասել է Հոկստրան։
Նրա խոսքով, այդ մեխանիզմին միացել է 43 պետություն: Ենթադրվում է, որ այն ամբողջ ծավալով կսկսի աշխատել 2024 թվականին:
Ամերիկյան CNN հեռուստաընկերության տեղեկություններով՝ նախօրեին Ռուսաստանի կողմից Կիևին հասցված հրթիռային հարվածների հետևանքով Ուկրաինային տրամադրված ՀՕՊ երկու Patriot համակարգերից մեկը վնասվել է։
Սպիտակ տան անանուն աղբյուրը հեռուստաընկերության փոխանցել է, որ Կիևի մերձակայքում տեղակայված ամերիկյան արտադրության ՀՕՊ համակարգը վնասվել է, սակայն ամբողջությամբ չի ոչնչացվել, ինչպես պնդում է ռուսական կողմը։
Patriot համակարգերից մեկը Ուկրաինային էին փոխանցել Միացյալ Նահանգները, մյուսը՝ Գերմանիան և Նիդերլանդները։
Արևմտյան աղբյուրները առայժմ չեն հստակեցնում, թե դրանցից հատկապես որ մեկն է հայտնվել ռուսական ուժերի թիրախում։ Պաշտոնական Կիևը ամերիկյան մամուլում հայտնված տեղեկությունները չի մեկնաբանում։
Մեծ Բրիտանիան, Ֆրանսիան և Նիդերլանդները կստեղծեն «կործանիչների կոալիցիա»՝ Ուկրաինայի համար F-16 ռազմական օդանավեր գնելու նպատակով։
Մայիսի 16-ի երեկոյան Մեծ Բրիտանիայի վարչապետ Ռիշի Սունակը և Նիդերլանդների վարչապետ Մարկ Ռյուտեն հայտարարեցին միջազգային կոալիցիայի ստեղծման մասին։
«Վարչապետ Սունակը և վարչապետ Ռյուտեն պայմանավորվել են, որ աշխատելու են ստեղծել միջազգային կոալիցիա Ուկրաինային օդային մարտական պոտենցիալ տրամադրելու համար՝ աջակցություն ցուցաբերելով ամեն ինչում՝ սկսած [օդաչուների] վերապատրաստումից մինչև F-16 կործանիչներ գնելը», - ասվում է Իսլանդիայում անցկացվող Եվրախորհրդի գագաթնաժողովում Սունակի և Ռյուտեի հանդիպումից հետո տարածված հայտարարության մեջ։
Իր երեկոյան ելույթում Ուկրաինայի նախագահ Վլադիմիր Զելենսկին նշել է, որ Մեծ Բրիտանիան, Նիդերլանդները և Ֆրանսիան Կիևի հետ միասին կաշխատեն «կործանիչների կոալիցիայի» վրա։
Այս գիշեր Ուկրաինայի 17 մարզերում օդային տագնապ է հայտարարվել։ Ըստ ուկրաինական աղբյուրների՝ ռուսական զորքերը հրթիռներն արձակել են Սև ծովից: Հաղորդվում է Նիկոլաևում պայթյուններից հետո բռնկված հրդեհների մասին։
Ուկրաինական լրատվամիջոցները գրում են, որ Նիկոլաևի հրթիռակոծության հետևանքով մեկ մարդ վիրավորում է ստացել, վնասվել են շերքեր՝ ավտոսրահ, առևտրի կենտրոն, արտադրական ենթակառուցվածք և առանձնատներ:
Մեկ ժամ անց Ուկրաինայի տարածքի մեծ մասում օդային տագնապը չեղարկվել է:
Կրեմլը հայտարարել է, որ այսպես կոչված հատուկ ռազմական գործողությունը կշարունակվի։ Այդ նպատակով Մոսկվան նոր փաստարկ է դրել շրջանառության մեջ՝ որպեսզի կանխվի ռուսական տարածքի նոր գնդակոծությունը։
Ռուսաստանի նախագահի մամուլի քարտուղարն այս մասին խոսել է՝ արձագանքելով Թելեգրամ ալիքների հաղորդումներին, թե երեքշաբթի առավոտյան Ուկրաինայի զինված ուժերը Բելգորոդի շրջանը ռմբակոծել են իբր ֆոսֆորային ռումբերով։
«Իհարկե, մենք դա դատապարտում ենք ամենախիստ ձևով։ Հատուկ ռազմական գործողությունը շարունակվում է և կշարունակվի, որպեսզի դա տեղի չունենա», - ասել է Պեսկովը։
Ուկրաինական կողմը չի մեկնաբանել ռուսական Թելեգրամ ալիքների հաղորդագրությունները։
Ռուսաստանյան «Վագներ» մասնավոր ռազմական ընկերության հիմնադիր Եվգենի Պրիգոժինն ուղղակի շփումների մեջ է ուկրաինական հետախուզության հետ։ Այս մասին գրել է The Washington Post պարբերականը՝ վկայակոչելով Միացյալ Նահանգների ռազմական գերատեսչության գաղտնի փաստաթղթերը, որոնց արտահոսքի հեղինակն ամերիկացի զինվորական Ջեք Թեյշեյրան էր։
Գաղտնազերծված փաստաթղթերի համաձայն՝ Պրիգոժինը Կիևի ներկայացուցիչներին առաջարկել է տեղեկություններ տրամադրել մի շարք ռուսական ստորաբաժանումների տեղակայման վայրերի մասին՝ դրանք հրետանային և հրթիռային հարվածների թիրախ դարձնելով։ «Այս տեղեկատվության դիմաց Պրիգոժինը ուկրաինացիներին առաջարկել է զորքերը հետ քաշել Բախմուտից», - նշված է Պենտագոնի փաստաթղթերում։
«Վագներ»-ի վարձկանները Բախմուտի ուղղությամբ ռուսական հարձակման մեջ ներգրավված ուժերի հիմնական մասն են կազմում, իսկ ինքը՝ Պրիգոժինը դեռ ամիսներ առաջ խոստացել էր քաղաքը վերցնել մինչև Հաղթանակի օրը՝ մայիսի 9-ը», - հիշեցնում է The Washington Post-ը՝ հավելելով նաև, որ ռուսաստանյան մասնավոր ռազմական ընկերության ղեկավարին այդպես էլ չի հաջողվել կատարել իր այս խոստումը։ Թերթը նաև հիշեցնում է, որ Բախմուտում իր և ենթակաների տապալման մեղքը «Վագներ»-ի ղեկավարը բարդել էր Ռուսաստանի Զինված ուժերի հրամանատարության՝ մասնավորաբար Պաշտպանության նախարար Սերգեյ Շոյգուի և Գլխավոր շտաբի պետ Վալերի Գերասիմովի վրա։
Պրիգոժինի հետ շփումները The Washington Post-ի հետ զրույցում հաստատել են նաև Ուկրաինայի ռազմական հետախուզության առնվազն երկու աշխատակիցներ՝ նշելով, սակայն, որ նրանք «Վագներ»-ի հիմնադրի առաջարկները մերժել են, քանի որ «Պրիգոժինի մտադրություններն իրենց վստահելի չեն թվացել»։
Ուկրաինայի հակաօդային պաշտպանությունը հերթական հրթիռային հարձակման ժամանակ խոցել է բոլոր 18 հրթիռները, այդ թվում՝ «Կինժալ»-ները, հաղորդում են ուկրաինական Զինված ուժերը:
Ուկրաինայի զինված ուժերի գլխավոր հրամանատար Վալերի Զալուժնին պնդում է, որ ամսվա սկզբից ի վեր ութերորդ զանգվածային հարձակման ժամանակ Ռուսաստանը կիրառել է տարբեր տեսակի օդային, ծովային և ցամաքային հրթիռներ։ Տելգրամ ալիքում հրապարակված նրա հայտարարության համաձայն՝ ժամը 3:30-ի սահմաններում ռուսական կողմը հարձակվել է Ուկրաինայի վրա հյուսիսային, հարավային և արևելյան ուղղություններով։
«Մայիսի լույս16-ի գիշերը հակառակորդը հարձակվել է նաև «Շահեդ-136/131» տիպի հարվածային անօդաչու թռչող սարքերով, ինչպես նաև օդային հետախուզություն է իրականացրել օպերատիվ-մարտավարական մակարդակի երեք անօդաչու թռչող սարքերով, դրանք բոլորը նույնպես ոչնչացվել են», - հայտարարել է Զալուժնին:
Ռուսաստանի պաշտպանության նախարարությունը չի մեկնաբանել այս հայտարարությունը: