Մատչելիության հղումներ

Երվանդ Խունդկարյանի թեկնածությունը միանշանակ չի ընդունվել


Վճռաբեկ դատարանի նախագահ Երվանդ Խունդկարյան, արխիվ

Վճռաբեկ դատարանի նախագահ Երվանդ Խունդկարյանին Դատավորների ընդհանուր ժողովի կողմից Սահմանադրական դատարանի (ՍԴ) դատավորի թեկնածու առաջադրելը միանշանակ չի ընդունվել։ Որոշ իրավաբաններ և իրավապաշտպաններ շեշտում են՝ նախկին իշխանության կադրն ինչպե՞ս կարող է հայտնվել նոր Հայաստանի Սահմանադրական դատարանում և իրականացնել արդարադատություն այն դեպքում, երբ տարիներ շարունակ աչք է փակել տարբեր խախտումների վրա։

Իրավապաշտպան Նինա Կարապետյանցը պնդում է՝ Բարձր դատարան ներկայացվող դատավորի թեկնածուն պետք է համապատասխանի հեղափոխության արժեքներին։ Իսկ դրա համար Դատավորների ընդհանուր ժողովը պետք է ընտրեր ոչ թե 2001-ից դատավորի կենսագրություն կերտած Խունդկարյանին, այլ հեղափոխությունից հետո նշանակված մեկին, որը որևէ առնչություն չի ունեցել նախկին իշխանությունների հետ. - «Եթե նախկինների մարդը չլիներ, նա այդ պաշտոնը չէր ստանձնի: Ես առաջարկում եմ շատ կարճ ժամանակ տրամադրել, փորձել վեր հանել բոլոր գործերը, որոնցով մասնակցել է Խունդկարյանը, այդ թվում նաև վերջերս որոշում է կայացրած եղել, այնպես որ բացեք, նայեք իր անցած ճանապարհը, իր գործունեությունը, ես վստահ եմ, որ կլինեն բազմաթիվ գործեր»:

Երեկ Դատավորների ընդհանուր ժողովը, որին մասնակցում էր 194 դատավոր, 145 ձայնով ՍԴ դատավորի թեկնածու ընտրեց 2018-ի սեպտեմբերից Վճռաբեկ դատարանը նախագահող 47-ամյա Խունդկարյանին։ Բացի Վճռաբեկ դատարանի նախագահից, Դատավորների ընդհանուր ժողովին իր թեկնածությունն էր առաջադրել նաև Տավուշի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի նախագահ Արման Կուրեխյանը: Նրան կողմ է քվեարկել 38 դատավոր։

Ըստ Սահմանադրության` Սահմանադրական դատարանի դատավոր կարող է ընտրվել 40 տարին լրացած, միայն Հայաստանի քաղաքացի հանդիսացող, ընտրական իրավունք ունեցող, բարձր մասնագիտական որակներով և մասնագիտական աշխատանքի առնվազն 15 տարվա փորձառությամբ, բարձրագույն կրթությամբ իրավաբանը: Նինա Կարապետյանցը թեև անուն չի նշում, բայց պնդում է՝ իր ճանաչած դատավորների շարքերում կան այնպիսիները, որոնք աչք չեն փակել մարդու իրավունքների խախտումների վրա։ Մինչդեռ, ըստ իրավապաշտպանի, Խունդկարյանն այդպիսին չէ. - «Սա նշանակում է, որ Հայաստանի Հանրապետությունն ուղղակի գնում է կործանման, եթե մենք չենք կարողանում ընդամենը 3 հոգի գտնել այնպիսի մարդիկ, ովքեր բացի տեխնիկական այդ տարբեր պահանջներից` իրավաբան լինելուց, բարձրագույն կրթությունից, օժտված են նաև 2 կարևորագույն հատկանիշներով, իմ պատկերացմամբ, կարևորագույն հատկանիշներով. առաջինը` Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացի են, երկրորդը` բարոյական որակներից զրկված չեն, որովհետև ՀՀ քաղաքացին միայն կապույտ անձնագիրը չի, ՀՀ քաղաքացի լինել նշանակում է պայքարել հանուն Հայաստանի Հանրապետության, հանուն օրենքի, իրավունքի, ժողովրդավարության, իսկ բարոյական նորմերով օժտված լինել նշանակում է չլռել այն ժամանակ, երբ որ դու կարող ես ու գիտակցում ես, թե ինչ վտանգներ են սպառնում Հայաստանի Հանրապետությանը»:

Երվանդ Խունդկարյանը թերևս մամուլին հայտնի դարձավ 2004 թվականին, երբ Ա1+ հեռուստաընկերությանն առնչվող որոշում էր կայացրել որպես տնտեսական դատարանի դատավոր։ Խունդկարյանը մերժել էր եթերազրկված հեռուստաընկերության դիմումն ընդդեմ «Սինեմաքս» ընկերության` այդպիսով նախապատվություն տալով պետռեգիստրում չգրանցված «ԱրմՆյուզ» հեռուստաընկերությանը։ Իսկ 2008-ի հետընտրական արյունալի մարտյան իրադարձություններից հետո Խունդկարյանը Վճռաբեկ դատարանի դատավոր էր։ Թեև նա վարչական և քաղաքացիական դատարանի դատավոր էր և առնչություն չի ունեցել քրեական գործերին, Կարապետյանցը, սակայն, պնդում է՝ դա կապ չունի. - «Մարտի 1-ն ամենածանր, ողբերգական իրադարձություններից մեկն է մեր պատմության, բայց միայն Մարտի 1-ով չի սկսվել ու չի վերջացել հանցավոր ռեժիմի և դատական համակարգի՝ հանցավոր ռեժիմին ծառայելու այդ ամբողջ գործընթացը»:

Մինչդեռ գործընկերոջ օգտին երեկ քվեարկած Երևանի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի դատավոր Ալեքսեյ Սուքոյանը պնդում է՝ Խունդկարյանն արժանի թեկնածու է։ Սուքոյանը նրա հետ աշխատել է տնտեսական դատարանում. - «Իրեն համարում եմ լավ մասնագետ, շատ ազնիվ և շատ դժվար և շատ բարդ ուղի է անցել դատական համակարգում, և եթե պետք է գնար դատավոր Սահմանադրական դատարան, ինձ թվում է` ամենաարժանի թեկնածուներից մեկն էր: Այլ բան, նաև կարծում եմ, որ այդպիսի դատավորի գնալը Սահմանադրական դատարան և իրականացնել սահմանադրական արդարադատություն միգուցե նաև արդյունավետ կլինի առհասարակ Սահմանադրական դատարանի գործընթացների վերաբերյալ»:

Հարցին, թե կա քննադատություն, որ Խունդկարյանը հին իշխանության կադրն է, դատավորը պատասխանեց՝ Խունդկարյանը քաղաքացիական իրավունքի մասնագետ է և երբևէ առնչություն չի ունեցել քաղաքական երանգ ունեցող քրեական գործերի հետ. - «Երբ որ դուք ասում եք, որ հին իշխանության օրոք է աշխատել, մոռանո՞ւմ եք, որ դատական իշխանությունը հենց երրորդ ճյուղն է իշխանության, հետևաբար մենք աշխատել ենք ոչ թե հին իշխանության, այլ զուգահեռ հին իշխանության, ոչ թե եղել ենք իշխանության ինչ-որ բաղադրիչ, մի մաս: Չէ, ոչ մի վատ բան չեմ տեսնում, որովհետև դատական համակարգը, արդարադատությունը եթե մենք հիմա կիսենք հին, նոր, միջին, անընդհատ կարող ենք վիճել` որն է լավ, որը` վատ»:

Սահմանադրական դատարանում երեք թափուր տեղերն առաջացել են մեկ ամիս առաջ Հայաստանում ընդունված սահմանադրական փոփոխությունների արդյունքում, երբ դադարեցվեցին Ալվինա Գյուլումյանի, Ֆելիքս Թոխյանի և Հրանտ Նազարյանի լիազորությունները։ Կառավարությունն արդեն առաջադրել է իր թեկնածուին՝ իրավաբանական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր Վահրամ Ավետիսյանին։ Նրա թեկնածությունն էլ հատկապես հարուցել է Մարտի 1-ի զոհերի հարազատների և քաղաքական պատճառներով դատապարտվածների դժգոհությունը։ ՍԴ դատավորի մյուս թեկնածուին էլ նախագահը պետք է առաջադրի։

Վճռաբեկ դատարանի նախագահ Երվանդ Խունդկարյանն այսօր չցանկացավ պատասխանել «Ազատության» հարցերին՝ մասնավորապես, ինչո՞ւ որոշեց ինքնաառաջադրվել և խորհրդարանի կողմից ՍԴ դատավոր ընտրվելու պարագայում արդյո՞ք կհավակնի բարձր դատարանի նախագահի պաշտոնին, թե՞՝ ոչ։

XS
SM
MD
LG