Գրեթե ինը ամսվա ընդմիջումից հետո Մոսկվան, Կիևը և Վաշինգտոնը վերսկսում են Ուկրաինայում պատերազմը դադարեցնելու շուրջ բանակցությունները: Հանդիպումը տեղի կունենա Աբու Դաբիում նոյեմբերի 10-11-ը, և սպասվում է, որ դրա հիմնական թեմաներից մեկը կլինի ամբողջ Եվրոպայի անվտանգությունը: Եվրոպական կառավարությունները նույնպես ներկայացուցիչներ են ուղարկում ԱՄԷ, սակայն նրանց դեռ չեն սպասում բանակցությունների սեղանի շուրջ, հայտնում է BBC-ի ռուսական ծառայությունը:
Ի՞նչ են պատրաստվում քննարկել
Բանակցությունների մեկնարկից առաջ Ռուսաստանի, Ուկրաինայի և Միացյալ Նահանգների իշխանությունները հայտարարել են, որ անվտանգության հարցերը կլինեն քննարկումների գլխավոր թեման: Եվ խոսքը կլինի ոչ միայն Ուկրաինայի և Ռուսաստանի, այլ նաև ամբողջ Եվրոպայի անվտանգության մասին։
Բանակցություններից մի քանի օր առաջ Դոնալդ Թրամփը Վաշինգտոնում հանդիպել էր Ռուսաստանի նախագահի հատուկ դեսպանորդ Կիրիլ Դմիտրիևի հետ։ Զրույցից հետո Թրամփը վստահություն էր հայտնել, որ շուտով կհաջողվի «հրաշալի համաձայնության» հասնել։
Նրա փեսան ու հատուկ բանագնաց Ջարեդ Քուշները, պարզաբանել էր, որ առաջարկները վերաբերում են եվրոպական նոր անվտանգության ճարտարապետությանը և Ուկրաինայի ու Ռուսաստանի անվտանգության երաշխիքներին։ Վաշինգտոնը մտադիր է քննարկել այս առաջարկները, այդ թվում՝ Աբու Դաբիում։
Հանդիպումից առաջ Քուշները նաև հայտարարել է, որ պատերազմի ավարտի ծրագրից և անվտանգության հարցերից բացի, կողմերը մտադիր են քննարկել Ուկրաինայի ապագա տնտեսական զարգացումը և մարդասիրական միջոցառումները, որոնք «ուղղված են տառապանքների մեղմացմանը և պատերազմի ծանր հետևանքների հաղթահարմանը»։
Ռուսաստանի իշխանությունները հաստատել են ԱՄԷ-ում անվտանգության երաշխիքների քննարկման իրենց ծրագրերը: «Աբու Դաբիում կայանալիք բանակցությունների օրակարգում Ռուսաստանի, Ուկրաինայի և ամբողջ տարածաշրջանի անվտանգության հարցերը ներառված են որպես գերակա խնդիր», - ասել է արտգործնախարար Սերգեյ Լավրովը: «Մենք ողջունում ենք այս մոտեցումը»:
Նոյեմբերի սկզբին Ուկրաինայի նախագահ Վլադիմիր Զելենսկին Կիևի գլխավոր առաջնահերթություններում նշել էր այլ հարցեր՝ ռազմական գործողությունների հնարավոր սառեցում և էներգետիկ հրադադար, Սև ծովում լարվածության թուլացում, գերիների փոխանակումներ և ղեկավարության մակարդակով գագաթնաժողովի կազմակերպում: Ավելի ուշ նա պարզաբանեց, որ Կիևը պատրաստ է նաև քննարկել անվտանգության երաշխիքները, բայց հիմնականում նրանք, որոնք վերաբերում են հենց Ուկրաինային, այլ ոչ թե ամբողջ Եվրոպային:
Ո՞վ է գնում Աբու Դաբի
Եռակողմ բանակցային թիմում արմատական փոփոխություններ չեն լինի: Դոնալդ Թրամփի հատուկ դեսպանորդ Սթիվ Ուիթքոֆը և նախագահի փեսան՝ Ջարեդ Քուշները, կղեկավարեն բանակցությունները Միացյալ Նահանգների անունից: Հանդիպմանը նախորդող շաբաթների ընթացքում նրանք այցելել են Ռուսաստան և Ուկրաինա և բանակցություններ են վարել եվրոպացի դաշնակիցների հետ:
Ուկրաինական բանակցային խումբը կգլխավորի Արտաքին հետախուզության ծառայության ղեկավար Ռուստեմ Ումերովը։ Ուկրաինական պատվիրակության կազմում կլինեն նաև իշխող «Ժողովրդի ծառա» խմբակցության ղեկավար Դավիթ Արախամիան, նախագահի աշխատակազմի ղեկավար Կիրիլո Բուդանովը, նրա տեղակալ Սերգեյ Կիսլիցյան և ռազմական հետախուզության ղեկավարի տեղակալ Վադիմ Սկիբիցկին։
Ռուսական պատվիրակությունը կրկին կգլխավորի Ռուսաստանի նախագահի օգնական Վլադիմիր Մեդինսկին։ Նա Աբու Դաբի կմեկնի մեծ թիմի հետ, որի կազմում կլինեն երկու փոխարտգործնախարարներ՝ Սերգեյ Ռյաբկովը և Միխայիլ Գալուզինը, ինչպես նաև Ռուսաստանի զինված ուժերի գլխավոր շտաբի երկու վարչությունների ներկայացուցիչներ՝ Իգոր Կոստյուկովը և Յուրի Ժիգարլովսկին։
Այս բանակցողներից միայն Ռյաբկովը նախկինում չի մասնակցել եռակողմ շփումներին։ Նրա ներառումը պատվիրակության կազմում կարող է բացատրվել Աբու Դաբիում կայանալիք հանդիպման օրակարգով։ 2021 թվականին հենց Ռյաբկովն էր համակարգում անվտանգության պահանջների շուրջ բանակցությունները, որոնք Ռուսաստանը ներկայացրել էր Արևմուտքին Ուկրաինա լայնմասշտաբ ներխուժումից կարճ ժամանակ առաջ։
Ինչո՞ւ են եվրոպացիները գնում Աբու Դաբի
Financial Times-ը գրում է, որ ԱՄՆ նոր առաջարկներն անակնկալի են բերել եվրոպացիներին։ Նրանք ներկայացուցիչներ են ուղարկում Աբու Դաբի՝ ապահովելու համար, որ մայրցամաքի անվտանգության վերաբերյալ քննարկումները չանցկացվեն առանց իրենց մասնակցության։
«Վերջին շաբաթներին եվրոպացիները հաստատեցին իրենց դիրքորոշումը՝ ամերիկացի միջնորդին հստակեցնելով, որ մայրցամաքի ապագային վերաբերող ոչ մի քննարկում չի կարող անտեսել մեր սպասումներն ու պահանջները», - հանդիպման նախօրեին հայտարարել է Ֆրանսիայի արտաքին գործերի նախարար Ժան-Նոել Բարոն։ «Ֆրանսիան կպաշտպանի եվրոպական դիրքորոշումը, որը հիմնականում տուժում է այս հարցից»։
Ըստ Euronews-ի և Le Monde-ի՝ Աբու Դաբի կժամանեն Մեծ Բրիտանիայի, Գերմանիայի և Ֆրանսիայի ազգային անվտանգության խորհրդականներ։ Սպասվում են նաև Իտալիայի ներկայացուցիչներ։ ՆԱՏՕ-ն կներկայացնի դաշինքի գլխավոր քարտուղարի աշխատակազմի ղեկավար Ջեֆրի վան Լյովենը, Եվրոպական հանձնաժողովը՝ Եվրոպական հանձնաժողովի նախագահի աշխատակազմի ղեկավար Բյորն Զայբերտը, իսկ Եվրոպական խորհուրդը՝ Եվրոպական խորհրդի նախագահի խորհրդական Աննե-Մարիա Բոերան։
Սա առաջին դեպքն է, որ բանակցություններ են անցկացվում եվրոպական այդքան լայն մասնակցությամբ։ Սակայն Ռուսաստանի և Ուկրաինայի իշխանությունները հայտարարել են, որ եվրոպացիները բանակցություններին ուղիղ չեն մասնակցի:
«Մենք առանձին համակարգող հանդիպումներ կանցկացնենք մեր եվրոպացի գործընկերների հետ», - բացատրել է Ուկրաինայի պատվիրակության ղեկավար Ումերովը։ «Ինչպես նշել է նախագահ Վլադիմիր Զելենսկին, մենք անում ենք ամեն ինչ, որպեսզի Եվրոպան մասնակցի դիվանագիտական գործընթացին»,- ասել է նա։
Ռուսաստանի նախագահի մամուլի քարտուղար Դմիտրի Պեսկովը ընդգծել է, որ բանակցությունները կլինեն «եռակողմ»։ «Ինչ վերաբերում է եվրոպական ներկայությանը, դուք գիտեք, որ ամերիկացիներն ունեն եվրոպացիների հետ հաղորդակցման իրենց սեփական ուղիները, իսկ ուկրաինացիներն ունեն եվրոպացիների հետ հաղորդակցման իրենց սեփական ուղիները, և, ըստ երևույթին, նրանք արդեն կառուցում են իրենց սեփական համակարգման մեխանիզմը», - բացատրել է նա։
Ռուսաստանի իշխանությունները մշտապես դեմ են եղել Եվրոպայի մասնակցությանը պատերազմը դադարեցնելու բանակցություններին՝ հղում անելով Բրյուսելի ֆինանսական և ռազմական օգնությանը Ուկրաինայի իշխանություններին։ 2026 թվականից ի վեր Ռուսաստանի հետ հնարավոր բանակցությունների թեման մի քանի անգամ քննարկվել է Եվրոպայում, չնայած եվրոպացի առաջնորդները դեռևս համաձայնության չեն եկել այն մասին, թե ով կարող է ներկայացնել նրանց Ռուսաստանի հետ անմիջական երկխոսության ժամանակ։
Աբու Դաբիում բանակցությունների մեկնարկից առաջ Կրեմլը հայտարարել էր, որ վաղ թե ուշ Եվրոպայի մասնակցությունը խաղաղության գործընթացին անհրաժեշտ կլինի։ «Երբ Ռուսաստանի և Ուկրաինայի միջև կլինեն քննարկումներ փոխադարձ անվտանգության վերաբերյալ, ապա, իհարկե, որոշակի պահի դա անհնար կլինի անել առանց եվրոպացիների», - խոստովանել է Դմիտրի Պեսկովը։
