Իսլամաբադում մոտ 21 ժամ բանակցելուց հետո հետո ԱՄՆ-ն և Իրանը չեն կարողացել համաձայնության գալ պատերազմը դադարեցնելու վերաբերյալ, Պակիստանից մեկնելուց առաջ հայտարարել է ԱՄՆ փոխնախագահը։
«Մենք մի շարք բովանդակալից քննարկումներ ունեցանք իրանցիների հետ, սա լավն լուրն է։ Վատ լուրն այն է, որ մենք համաձայնության չհասանք, և կարծում եմ, որ դա շատ ավելի վատ լուր է Իրանի համար, քան Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների», - ասել է Ջեյ Դի Վենսը։
«Մենք պարզապես չկարողացանք հասնել այնպիսի իրավիճակի, երբ իրանցիները կընդունեին մեր պայմանները», - նշել է ԱՄՆ փոխնախագահը՝ հավելելով, որ Պակիստանից հեռանում են շատ պարզ առաջարկով, որն իրենց «վերջնական և լավագույն առաջարկն է»։ «Տեսնենք՝ արդյոք իրանցիները կընդունեն այն», - ասել է նա։
Իրանի արտաքին գործերի նախարարության խոսնակ Էսմայիլ Բաղային Իսլամաբադում Միացյալ Նահանգների հետ բանակցությունները բնութագրել է «ինտենսիվ»՝ նշելով, որ դրանց հաջողությունը «կախված է հակառակ կողմի լրջությունից և բարի կամքից»։
Սոցցանցում արված գրառման մեջ Բաղային նաև կոչ է արել Վաշինգտոնին զերծ մնալ «չափազանց պահանջներից և անօրինական խնդրանքներից» ու ընդունել Իրանի «օրինական իրավունքներն ու շահերը»։
Նրա խոսքով՝ քննարկվող թեմաների թվում են եղել Հորմուզի նեղուցը, Իրանի միջուկային ծրագիրը և «Իրանում պատերազմի լիակատար դադարեցումը»։
Միացյալ Նահանգները սկսում է Հորմուզի նեղուցն ականազերծելու գործընթացը, հայտարարել է նախագահ Դոնալդ Թրամփը և ընդգծել, որ սա «լավություն է աշխարհի շատուշատ երկրների համար»՝ առանձնացնելով Չինաստանին, Ճապոնիային, Հարավային Կորեային, Ֆրանսիային և Գերմանիային։
Ամերիկյան ուժերը «սկսել են պայմաններ ապահովել, որպեսզի նեղուցն ականազերծվի», իր հերթին տեղեկացրել է ԱՄՆ կենտրոնական հրամանատարության (CENTCOM) հրամանատար Բրեդ Քուփերը։
Հրամանատարությունից հաղորդում են, որ ամերիկյան երկու ռազմանավ այս նպատակով գործողություններ է իրականացնում Հորմուզում։ Առաջիկա օրերին ռազմանավերը կհամալրվեն լրացուցիչ տեխնիկայով, այդ թվում՝ ստորջրյա դրոններով։
The New York Times-ն էլ, հղում անելով իր աղբյուրներին, նախօրեին գրել է, որ Իրանն ի վիճակի չէ հայտնաբերել և հեռացնել պատերազմի ժամանակահատվածում Հորմուզի նեղուցում տեղադրած ականները։
Թեհրանից չեն մեկնաբանում արևմտյան մամուլում տարածված տեղեկությունը:
Վաշինգտոնին չի հաջողվել շահել Թեհրանի վստահությունը, Իսլամաբադում ԱՄՆ-Իրան բանակցություններից հետո հայտարարել է Թեհրանի գլխավոր բանակցող, երկրի խորհրդարանի խոսնակ Մոհամմադ Բաղեր Ղալիբաֆը։
X-ի գրառման մեջ Ղալիբաֆը հայտնել է, որ Պակիստանում անցկացված քննարկումների ժամանակ իր բանակցային թիմը «առաջ նայող» նախաձեռնություններ է ներկայացրել, սակայն Միացյալ Նահանգներին չի հաջողվել ձեռք բերել իրանական պատվիրակության վստահությունը։
«Իրանական պատվիրակության իմ գործընկերները կառուցողական նախաձեռնություններ են ներկայացրել, բայց բանակցությունների այս փուլի վերջնարդյունքում հակառակ կողմը ի վիճակի չեղավ շահել իրանական պատվիրակության վստահությունը», - գրել է իրանցի պաշտոնյան, - «Ամերիկան ընկալել է մեր տրամաբանությունն ու սկզբունքները, և այժմ ժամանակն է, որ նա որոշի՝ ի վիճակի՞ է շահել մեր վստահությունը, թե՞ ոչ»։
Մեծ Բրիտանիայի վարչապետ Քիր Սթարմերը Միացյալ Նահանգներին և Իրանին հորդորում է «առաջ շարժվելու միջոց գտնել»։
Դաունինգ Սթրիթի տարածած հաղորդագրության մեջ վարչապետը նաև կոչ է անում պահպանել փխրուն հրադադարը։
«Կենսական կարևորության խնդիր էր, որ հրադադարը շարունակական լիներ և բոլոր կողմերը խուսափեին հետագա էսկալացիայից», - ասել է Սթարմերը Օմանի սուլթան Հայթամ բին Թարիք ալ Սաիդի հետ հեռախոսազրույցի ժամանակ։
Երկու առաջնորդները քննարկել են նաև Հորմուզի նեղուցի վերաբացմանն ուղղված ջանքերը։ Աշխարհի նավթի տարանցման համար կարևոր այս ջրուղին փաստացի շրջափակված է մնում Իրանի կողմից՝ երկրի դեմ ԱՄՆ-ի և Իսրայելի համատեղ պատերազմի մեկնարկից հետո։ Ճգնաժամը էներգիայի թանկացման պատճառ է դարձել Բրիտանիայում և այլուր։
Միացյալ Նահանգների նավատորմը կշրջափակի Հորմուզի նեղուցը՝ արգելափակելով մուտք կամ ելք գործել փորձող բոլոր նավերի ճանապարհը, հայտարարել է նախագահ Դոնալդ Թրամփը։
Նախագահ Թրամփն իր Truth Social սոցիալական ցանցում, մասնավորապես, գրել է․ «Եվ այսպես․ հանդիպումը լավ է ընթացել, կետերից մեծ մասի շուրջ համաձայնություն է ձեռք բերվել, բացի այն միակ կետից, որն իրոք կարևոր էր՝ միջուկային հարցը։ Այս պահից սկսած, Միացյալ Նահանգների նավատորմը՝ լավագույնը աշխարհում, կսկսի Հորմուզի նեղուց մտնել կամ այնտեղից դուրս գալ փորձող բոլոր նավերը շրջափակելու գործընթացը»։
Նա նշել է, որ ինչ-որ պահի «կհասնենք «բոլորին թույլատրվում է մուտք գործել, բոլորին թույլատրվում է դուրս գալ» վիճակի, բայց Իրանը թույլ չի տվել, որ սա իրականություն դառնա՝ պարզապես հայտարարելով․ «Այնտեղ, մի տեղ, կարող է ական լինել»»։
Թեհրանի այս գործելակերպը ԱՄՆ նախագահը «աշխարհից շորթում» է որակել։
Թրամփը վերահաստատել է, որ ԱՄՆ-ն Հորմուզը ականազերծելու գործողություն է սկսելու։
«Եթե մի իրանցի մեզ կամ խաղաղ նպատակներով այնտեղ գտնվող նավի հարվածի, կհայտնվի դժոխքում», - ասել է նա։
Թրամփի խոսքով՝ շրջափակման գործողությունը քիչ անց կմեկնարկի, այլ երկրներ նույնպես ներգրավվելու են։
Այսօր կայացած հեռախոսազրույցում Ռուսաստանի և Իրանի նախագահները քննարկել են Մերձավոր Արևելքում իրադրության վերջին զարգացումները, հաղորդում է Կրեմլը:
Մասուդ Փեզեշքիանն իր գնահատականն է տվել Իսլամաբադում կայացած իրանա-ամերիկյան բանակցություններին, երախտագիտություն է հայտնել Ռուսաստանի սկզբունքային դիրքորոշման համար, այդ թվում՝ միջազգային հարթակներում, ուղղված իրավիճակի ապաէսկալացմանը: Նա նաև շնորհակալություն է հայտնել Իրանի ժողովրդին Ռուսաստանի ցուցաբերած մարդասիրական օգնության համար:
Վլադիմիր Պուտինը պատրաստակամություն է հայտնել հետագայում ևս նպաստել հակամարտության քաղաքական-դիվանագիտական կարգավորմանը, միջնորդական ջանքեր գործադրել ի շահ Մերձավոր Արևելքում արդարացի և տևական խաղաղության հաստատման: Այդ նպատակով Ռուսաստանը կշարունակի ակտիվ շփումները տարածաշրջանում բոլոր գործընկերների հետ, նշված է ռուսական կողմի պաշտոնական հաղորդագրությունում:
ТАСС լրատվական գործակալությունը, վկայակոչելով Իրանի նախագահի մամուլի ծառայության հաղորդումը, փոխանցում է, որ Փեզեշքիանը Պուտինին վստահեցրել է՝ Թեհրանը կարող է Վաշինգտոնի հետ արդարացի համաձայնություն կնքել, եթե Միացյալ Նահանգները հետևի միջազգային նորմերին և հաշվի առնի Իրանի կարմիր գծերը:
«Իրանի Իսլամական Հանրապետությունը լիովին պատրաստ է հավասարակշռված և արդարացի համաձայնության հասնելուն, որը կապահովի խաղաղությունը և հաստատուն անվտանգությունը տարածաշրջանում: Եթե ԱՄՆ-ը մնա միջազգային-իրավական շրջանակում, համաձայնության հասնելը միանգամայն հնարավոր է», - իրանական կողմի պաշտոնական հաղորդագրության համաձայն՝ ասել է Մասուդ Փեզեշքիանը:
ԱՄՆ-ը ապրիլի 13-ին, ժամը 10:00-ից կարգելափակի մուտքն ու ելքը Իրանի նավահանգիստներ մտնող և դուրս եկող նավերի համար, Truth Social-ում գրել է Միացյալ Նահանգների նախագահ Դոնալդ Թրամփը։
ԱՄՆ կենտրոնական հրամանատարությունը հայտարարել է, որ շրջափակումը կիրականացվի բոլոր երկրների նավերի նկատմամբ, որոնք մտնում կամ դուրս են գալիս իրանական նավահանգիստներից և ափամերձ տարածքներից «Արաբական ծոցում» և Օմանի ծոցում։
Հրամանատարությունը հավելել է, որ չի խոչընդոտելու Հորմուզի նեղուցով անցնող նավերի նավարկությանը, եթե դրանք ուղևորվում են դեպի ոչ իրանական նավահանգիստներ կամ այնտեղից են գալիս։
Մեծ Բրիտանիայի վարչապետ Քիր Սթարմերը հայտարարել է, որ Մեծ Բրիտանիան չի ներքաշվի Իրանի պատերազմի մեջ և չի մասնակցի Հորմուզի նեղուցի շրջափակմանը։
«Մենք չենք աջակցում շրջափակմանը», - ասել է նա՝ հավելելով, որ նեղուցի վերաբացումը կենսական նշանակություն ունի։
«Իմ կարծիքով՝ կենսական է, որ մենք բացենք նեղուցը և այն լիովին բաց լինի, և հենց դրա վրա ենք մենք կենտրոնացրել մեր բոլոր ջանքերը վերջին օրերին, և կշարունակենք դա անել», - ասել է Սթարմերը։
Ադրբեջանի դեսպանությունը Թեհրանում կիրակի օրը վերսկսել է իր գործունեությունը։
«Սկզբնական փուլում դեսպանությունը կգործի սահմանափակ թվով դիվանագիտական և վարչական աշխատակիցներով, ներառյալ դեսպանը։ Դեսպանության աշխատանքի վերսկսումը Իրանում ռազմական գործողությունների դադարից և երկշաբաթյա հրադադարի հայտարարումից կարճ ժամանակ անց վկայում է, որ Ադրբեջանը մեծ կարևորություն է տալիս հարևան և բարեկամ Իրանի հետ հարաբերություններին։ Մեր երկիրը ևս մեկ անգամ վերահաստատում է իր աջակցությունը տարածաշրջանում երկարատև խաղաղություն և կայունություն ապահովելուն ուղղված նախաձեռնությունների», - նշված է Ադրբեջանի Արտաքին գործերի նախարարության մամուլի ծառայության հաղորդագրության մեջ
Նշվում է, որ դեսպանության գործունեությունը կվերականգնվի փուլային եղանակով՝ հաշվի առնելով անվտանգության և կազմակերպչական հարցերը։