Արևմուտքի աննախադեպ միասնության ու պատժամիջոցների ֆոնին՝ Ռուսաստանի նախագահն երեկ հաստատեց արտաքին քաղաքականության նոր հայեցակարգը։ Ծավալուն փաստաթուղթն ընդգծում է՝ Մոսկվան արևմուտքի երկրներին թշնամի չի համարում, բայց պատրաստ է համարժեք պատասխան տալ, երբ նրանք քայլեր կձեռնարկեն Ռուսաստանի դեմ։
«Օտարերկրյա ապակառուցողական միջամտությունից պաշտպանվելը Ռուսաստանի ռազմավարական նպատակներից է»․ այս միտքը փաստաթղթում մի քանի անգամ է նշվում։
Արտգործնախարար Սերգեյ Լավրովը ևս այդ մասին խոսեց՝ Անվտանգության խորհրդի նիստում. «Հայեցակարգով նախատեսվում է համաչափ և ոչ համաչափ միջոցներ ձեռնարկել Ռուսաստանի դեմ ոչ բարեկամական գործողություններին ի պատասխան։ Ներմուծվում է զինված ուժերի կիրառման մասին նոր դրույթ՝ Ռուսաստանի կամ նրա դաշնակիցների դեմ հարձակման կամ՝ այդ հարձակումը կանխելու դեպքում»։
«Ուկրաինան պարտության է մատնելու Ռուսաստանին, մենք մեր պատերազմով ազատ աշխարհի հիմքերն ենք դնում», - երեկ հայտարարել է նախագահ Զելենսկին՝ այցելելով Բուչա, որն ուղիղ մեկ տարի առաջ՝ այդ օրն է ազատագրվել ռուսական օկուպացիայից։
Խորհրդանշական այս օրը նրա կողքին էին եվրոպացի մի շարք բարձրաստիճան պաշտոնյաներ, այդ թվում՝ Խորվաթիայի, Սլովենիայի ու Սլովակիայի վարչապետերը, Մոլդովայի նախագահ Մարիա Սանդուն։
«Ռուսական չարիքը կպարտվի հենց այստեղ՝ Ուկրաինայում, և չի կարող կրկին ոտքի կանգնել։ Չարը կպարտվի, մարդկությունը՝ կհաղթի», - պնդել է Զելենսկին։
Բուչան 33 օր մնացել էր ռուսական զորքի վերահսկողության տակ։ Քաղաքն ազատագրելուց հետ՝ անցած տարի, ուկրաինական զորքը բանուկ փողոցներում հարյուրավոր խաղաղ բնակիչների, այդ թվում՝ երեխաների դիեր էին հայտնաբերել։ Զոհվածներից մի քանիսի ձեռքերը, ըստ ականատեսների, կապկպված էին՝ մեջքի հետևում, շատերի դիակների վրա բռնության հետքեր կային։
Թեև քաղաքը մեկ տարի է՝ ազատագրված է, սակայն տեղի բնակիչները մինչև հիմա տագնապի մեջ են ապրում․ պատերազմը չի ավարտվել։
Ամերիկյան The Wall Street Journal թերթի խմբագրակազմը Ջո Բայդենի վարչակազմին կոչ է անում կոշտ քայլեր ձեռնարկել Ռուսաստանի դեմ, որտեղ նախօրեին լրտեսության կասկածանքով կալանավորվել է լրատվամիջոցի թղթակից Էվան Գերշկովիչը։
The Wall Street Journal-ը Սպիտակ տան ղեկավարից պահանջում է քաղաքական և դիվանագիտական միջոցներ կիրառել Վլադիմիր Պուտինի վարչակազմի դեմ՝ ընդհուպ արտաքսել ԱՄՆ-ում Ռուսաստանի դեսպանին:
Ռուսաստանի իրավապահները պնդում են, թե լրագրողը, «գործելով ամերիկյան կողմի ցուցումներով, գաղտնի տեղեկություններ է հավաքել ռուսական ռազմարդյունաբերական համալիրի ձեռնարկություններից մեկի մասին»։
Գործընկերների խոսքով՝ Գերշկովիչը Ռուսաստան էր մեկնել հետաքննելու, թե ինչպես է «Վագներ» մասնավոր ընկերությունը հավաքագրում տեղի բնակիչներին Ուկրաինայի դեմ պատերազմում ներգրավելու համար:
Սպիտակ տունը և ԱՄՆ Պետքարտուղարությունը խստորեն դատապարտել են ամերիկացի լրագրողի ձերբակալությունը, WSJ-ն կտրականապես հերքում է մեղադրանքները և պահանջում անհապաղ նրան ազատ արձակել:
31-ամյա Գերշկովիչը, ըստ արևմտյան լրատվամիջոցների, առաջին օտարերկրացի լրագրողն է, որը Խորհրդային Միության փլուզումից հետո ձերբակալվել է Ռուսաստանում լրտեսության մեղադրանքով։
Բելառուսի առաջնորդ Ալեքսանդր Լուկաշենկոն ուրբաթ օրը խորհրդարանին և ժողովրդին հղած ուղերձում իր աջակցությունն է հայտնել երկրում ռուսական միջուկային զենքի տեղակայմանը։ Լուկաշենկոյի խոսքով՝ դա «հնարավորություն է՝ ապահովելու բելառուսական պետության և բելառուսցի ժողովրդի խաղաղությունը»։
Պուտինի մերձավոր դաշնակիցը համարվող Բելառուսի նախագահն իր ելույթում անդրադարձել է նաև հարևան Ուկրաինայում շարունակվող պատերազմին, որի համար մեղադրել է Արևմուտքին և Ուկրաինայի ղեկավարությանը։
Լուկաշենկոյի խոսքով՝ «եթե Ռուսաստանի ղեկավարությունը հասկանա, որ Ռուսաստանը փլուզվում է, միջուկային զենք կկիրառվի»։
Այս համատեքստում նա չափազանց վտանգավոր է համարել Ուկրաինայի զինված ուժերի հակահարձակողական ծրագրերը։ «Սա ամենավատ բանն է, որ հնարավոր է ներկա պայմաններում, քանի որ դա կարող է խարխլել բանակցային գործընթացի հետ կապված բոլոր հույսերը և հանգեցնել հակամարտության անդառնալի սրման», - պնդել է Լուկաշենկոն և հորդորել զինադադար հաստատել՝ հիմնվելով ներկայիս ճակատային գծի վրա։
Թե՛ Կիևը, թե՛ դաշնակիցներն անընդունելի են համարում հրադադարը ներկա պայմաններում՝ առանց երկրի տարածքից ռուսական զորքերի դուրսբերման:
Ճապոնիան ընդլայնել է Ռուսաստանի դեմ պատժամիջոցները՝ արգելելով անօդաչու թռչող սարքերի, պողպատի և ալյումինի արտահանումը։ Այս մասին հայտնում է երկրի էկոնոմիկայի, առևտրի և արդյունաբերության նախարարությունը։ Արգելքն ուժի մեջ կմտնի ապրիլի 7-ից։
Անցյալ շաբաթ Ուկրաինա էր այցելել Ճապոնիայի վարչապետ Ֆումիո Կիսիդան։ Նա հայտարարել է Կիևին 5,5 միլիարդ դոլարի օգնության նոր փաթեթի մասին։ Գումարը կհատկացվի Ուկրաինայի էներգետիկայի վերականգնման, գյուղատնտեսության և տարածքների ականազերծման համար։ Տոկիոն նաև 30 մլն դոլար կտրամադրի Ուկրաինայի համար ոչ մահաբեր զենքին ձեռքբերմանը:
Ուկրաինայի նախագահ Վլադիմիր Զելենսկին երեկ շնորհակալություն է հայտնել Բախմուտ քաղաքն արդեն մի քանի ամիս կատաղի մարտերում պաշտպանող զինվորներին։
«Բախմուտ։ Ես շնորհակալ եմ բոլորին, ովքեր անում են ամեն ինչ այնտեղ հակառակորդի կորուստները մեծացնելու համար։ Բրավո՛, տղերք», - ասել է նա։
Ավելի վաղ Զելենսկին հայտարարել էր, որ եթե ռուսներին հաջողվի գրավել Բախմուտը, Պուտինը այդ հաղթանակը «կօգտագործի Ուկրաինային զիջումներ պարտադրելու համար»։
Ուկրաինան հաստատում է, որ ռուսական ուժերը որոշակի հաջողություն են արձանագրել Բախմուտում, որտեղ թեժ բախումները շարունակվում են հինգ ամսից ավելի։
Միաժամանակ երկրի Զինված ուժերի գլխավոր շտաբը պնդում է, որ ուկրաինական ուժերը մնում են քաղաքում և պատրաստվում են հակահարձակման։
Ու թեև վերջին շաբաթներին ռուսական կողմը ակտիվ հարձակողական գործողություններ է իրականացնում Ուկրաինայի արևելքում միանգամից մի քանի ուղղություններով, Ուկրաինայի ղեկավարությունը արդեն խոսում է սպասվող հակահարձակման ժամկետների մասին։
Երկրի Զինված ուժերի գլխավոր շտաբը նախատեսում է հակահարձակումը սկսել գարնանը, հավանաբար դա տեղի կունենա ապրիլ-մայիս ամիսներին, ասել է Ուկրաինայի պաշտպանության նախարար Ալեքսեյ Ռեզնիկովը էստոնական հեռուստաընկերությանը տված հարցազրույցում՝ հավելելով, թե ուկրաինական հարձակումը ծրագրված է մի քանի ուղղություններով։
Ուկրաինայում պատերազմը շարունակվում է ավելի քան մեկ տարի, և Ռուսաստանի հարաբերություններն Արևմուտքի և հատկապես Միացյալ Նահանգների հետ պատերազմի պատճառով աննախադեպ սրվել են։ Չնայած այդ վատ հարաբերություններին, շատ արևմտյան լրագրողներ դեռևս հնարավորություն ունեին աշխատելու Ռուսաստանում։ Սակայն այսօր հայտնի է դարձել, որ Եկատերինբուրգում լրտեսության կասկածանքով ձերբակալվել է Ռուսաստանում հավատագրմված The Wall Street Journal-ի լրագրող, ամերիկացի Էվան Գերշկովիչը։
Չինաստանի հետ Եվրամիության հարաբերությունները կախված են այն դիրքորոշումից, որը Պեկինը կորդեգրի Ուկրաինայի դեմ պատերազմի հարցում, հայտարարել է Եվրահանձնաժողովի նախագահը։
«Եկեք անկեղծ լինենք՝ Չինաստանի վերաբերմունքը Ուկրաինայում Ռուսաստանի գործողություններին կդառնա որոշիչ գործոն Եվրամիության ու Չինաստանի միջև հարաբերությունների համար», - ասել է Ուրսուլա ֆոն դեր Լայենը։
Եվրոպացի բարձրաստիճան պաշտոնյան միաժամանակ ընդգծել է, որ Միությունն ուզում է դիվանագիտական կայունություն հաստատել Պեկինի հետ հարաբերություններում:
«Չինաստանի հետ կապերը խզելը ճիշտ չէ, դա չի բխում Եվրոպայի շահերից», - ասել է Ուրսուլա ֆոն դեր Լայենը՝ տեղեկացնելով, որ մոտ ապագայում Ֆրանսիայի նախագահի հետ կայցելեն Պեկին՝ «անկեղծ ու բաց բանակցությունների»։
Ուկրաինան հաստատում է, որ ռուսական ուժերը որոշակի հաջողություն են արձանագրել Բախմուտում, որտեղ թեժ բախումները շարունակվում են հինգ ամսից ավելի։
Միաժամանակ Գլխավոր շտաբը պնդում է, որ ուկրաինական ուժերը մնում են քաղաքում և պատրաստվում են հակահարձակման։
Թե կոնկրետ որտեղ և ինչ հաջողությունների են հասել ռուսական ուժերը, պաշտոնական հաղորդագրությունը չի հստակեցնում։
Արևմտյան փորձագետների ուսումնասիրություններով՝ ռուսներին հաջողվել է օկուպացնել Բախմուտի հարավային ու հարավարևմտյան շրջանները։
Նախօրեին պատերազմի ուսումնասիրման ամերիկյան ինստիտուտը հայտարարել է, թե, իրենց հաշվարկներով, ռուսական մասնավոր «Վագներ» ընկերության զինյալները գրավել են քաղաքի մոտ երկու երրորդը, որտեղ մինչ պատերազմը մոտ 70 հազար մարդ էր ապրում։
Եկատերինբուրգում լրտեսության կասկածանքով ձերբակալվել է The Wall Street Journal-ի լրագրող, ամերիկացի Էվան Գերշկովիչը, այսօր հայտարարել է Ռուսաստանի Անվտանգության դաշնային ծառայության (ԱԴԾ) հանրային կապերի կենտրոնը։
«Ռուսաստանի Դաշնության Անվտանգության դաշնային ծառայությունը կանխել է ՌԴ ԱԳՆ-ում հավատարմագրված ամերիկյան The Wall Street Journal թերթի մոսկովյան բյուրոյի թղթակից՝ ԱՄՆ քաղաքացի, 1991 թվականին ծնված Էվան Գերշկովիչի անօրինական գործունեությունը, ով կասկածվում է ամերիկյան կառավարության շահերի օգտին լրտեսության մեջ», - հայտնել են ՌԴ ԱԴԾ-ից։
Ըստ հաղորդագրության՝ Գերշկովիչը, «գործելով ամերիկյան կողմի ցուցումներով, պետական գաղտնիք հանդիսացող տեղեկություններ է հավաքել ռուսական ռազմարդյունաբերական համալիրի ձեռնարկություններից մեկի գործունեության մասին»։
Նախօրեին Եկատերինբուրգում մի քանի լրատվամիջոցներ հաղորդել էին, որ լրագրող Էվան Գերշկովիչն անհետ կորել է: Գործընկերները հայտնել էին, որ նա Եկատերինբուրգ էր մեկնել` հետաքննելու, թե ինչպես է «Վագներ» մասնավոր ընկերությունը հավաքագրում տեղի բնակիչներին` Ուկրաինայի դեմ պատերազմում ներգրավելու համար:
WSJ-ը հերքում է իր լրագրողի հասցեին մեղադրանքները և պահանջում անհապաղ նրան ազատ արձակել:
Մինսկում բերման են ենթարկել Ալեքսեյ Մոսկալյովին՝ հակապատերազմական նկարի հեղինակ աշակերտուհու հորը։ Ռուսաստանում նրան երկու տարվա ազատազրկման են դատապարտել ռուսական բանակը բազմիցս «վարկաբեկելու» մեղադրանքով։
Անցյալ տարվա ապրիլին Մոսկալյովի դուստրը՝ Մաշան, դպրոցում արվեստի դասին նկարել էր Ուկրաինայի դրոշի մոտ կանգնած և երեխային Ռուսաստանից թռչող հրթիռներից պաշտպանող կնոջ։ Դպրոցի տնօրենը ոստիկանություն էր կանչել, հաջորդ օրը աղջկան դասից դուրս էին բերել և հոր հետ տարել բաժին։
Հայրը տնային կալանքի տակ էր հայտնվել: Մարտի 28-ին Ալեքսեյ Մոսկալյովը դատապարտվել է երկու տարվա ազատազրկման, դատարանը նաև որոշել է, որ նրա դուստրը տեղափոխվելու է սոցիալական ծառայությունների խնամքի տակ։ Դատավճռի հրապարակման ժամանակ Մոսկալյովը ներկա չէր դատարանի դահլիճում, քանի որ մարտի լույս 28-ի գիշերը փախուստի էր դիմել տնային կալանքից։