Մինչ ներդրողները հաշվարկում են՝ արդյոք Իրանը կկատարի՞ ռազմավարական նշանակության Հորմուզի նեղուցը վերաբացելու ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի պահանջը, որի վերջնագիրն այսօր լրանում է, բարձրացել են նավթի և արժեթղթերի գները։
Սուրբ Հարության տոնից հետո Եվրոպայի տարածաշրջանային առևտուրը վերսկսել է, եվրոպական ֆոնդային բորսան կեսօրին աճ է գրանցել։ Ասիական բաժնետոմսերի ինդեքսներն էլ իրենց հերթին օրն ավարտեցին չնչին աճով։
Թրամփը Թեհրանին զգուշացրել է՝ եթե մինչև երեքշաբթի երեկոյան 20:00-ն Իրանը չթույլատրի Հորմուզի նեղուցով ազատ տեղաշարժը, Միացյալ Նահանգները կիրականացնի Իրանի կարևորագույն ենթակառուցվածքների «ամբողջական ոչնչացման» գործողություն։
Իրանի նոր գերագույն առաջնորդ Մոջթաբա Խամենեին, ըստ որոշ հաղորդագրությունների, անգիտակից վիճակում է և բուժվում է Իրանի Քոմ քաղաքի հիվանդանոցներից մեկում։ Շիայական իսլամում Քոմը համարվում է ամենասրբազան քաղաքներից մեկը:
The Times-ը, հղում անելով իր դիվանագիտական աղբյուրներին, գրում է, որ «Մոջթաբա Խամենեին ծանր վիճակում է և չի կարող մասնակցել որոշումների կայացմանը»:
Թրամփը հայտարարել է՝ եթե Իրանը գործարք չկնքի, «ամբողջ քաղաքակրթությունը կվերանա այս գիշեր»
ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը կրկին զգուշացրել է Իրանին համաձայնության գալ՝ ընդգծելով, որ «ամբողջ քաղաքակրթությունը կվերանա այս գիշեր», եթե հակամարտությունը դադարեցնելու համար համաձայնագիր չկնքվի։
Իրանի պաշտոնյաները հաղորդել են, որ ԱՄՆ-իսրայելական օդային հարձակումների ալիքի ժամանակ վնասվել են առնվազն երկու կամուրջ, երկաթուղային ենթակառուցվածքներ և կարևոր մայրուղի:
Պետական լրատվամիջոցները նշում են, որ փլուզվել են Ղոմ սուրբ քաղաքի մոտ գտնվող կամուրջը և Քաշանի մեկ այլ կամուրջ, որի հետևանքով երկու մարդ է զոհվել, երեքը՝ վիրավորվել։
Իրանի հյուսիսում գտնվող կարևորագույն մայրուղին, որը Թավրիզը Զանջանով կապում է Թեհրանի հետ, նույնպես փակվել է՝ Թավրիզից մոտ 90 կիլոմետր հեռավորության վրա տեղի ունեցած վթարի հետևանքով:
Իրանը նախապայմաններ է ներկայացրել ԱՄՆ-ի հետ երկարաժամկետ խաղաղության բանակցությունների համար, գրում է Reuters-ը՝ հղում անելով երկրի անանուն բարձրաստիճան պաշտոնյաներից մեկին։
Ըստ այդմ՝ այդ նախապայմանների մեջ ընդգրկված են՝ հարձակումների անմիջական դադարեցում, երաշխիքներ, որ դրանք չեն կրկնվի, և պատճառված վնասի փոխհատուցում։
Իսրայելն ու ԱՄՆ-ն շարունակել են հարվածներն Իրանին: Ալբորզ նահանգում առնվազն 18 մարդ է սպանվել, վիրավորվել՝ երկու տասնյակից ավելի: Իսրայելը հայտարարել է, որ հարվածել են Խորամաբադի օդանավակայանին, իսկ Շիրազում՝ նավթաքիմիական գործարանի՝ երրորդը պատերազմի ընթացքում:
Իսրայելի բանակը նաև իրանցիներին զգուշացրել է իրենց իսկ անվտանգության համար այսօր մինչև երեկոյան ժամը 9-ը խուսափել երկաթուղուց օգտվելուց: Իսրայելը պնդում է, որ Իսլամական հեղափոխության պահապանների կորպուսը երկաթուղին օգտագործում է զենք-զինամթերք տեղափոխելու համար։ Հետևաբար այն լեգիտիմ թիրախ է դառնում բանակի համար:
Իսրայելը նաև հայտարարել է, որ Արևմուտքի կողմից ահաբեկչական ճանաչված «Հեզբոլա»-ի մարտիկների է սպանել Լիբանանում: Իրանի աջակցությունը վայելող շարժումը պատասխան հարվածներ է հասցրել իսրայելական բանակին:
Իրանն իր հերթին հարվածել է Իսրայելին, կան ավերածություններ: Նաև շարունակել է հարվածները Պարսից ծոցի երկրներին:
Իրանի խորհրդարանը պատրաստվում է Հորմուզի նեղուցի նկատմամբ Իրանի «ինքնիշխանության և լեգիտիմության իրականացման» վերաբերյալ ընդունել օրենք: Փոխնախագահ Ալի Նիկզադը հայտարարել է, որ հարցը «շուտով» կքննարկվի խորհրդարանում։
«Օրենքն անպայման կկիրառվի Հորմուզի նեղուցում Իրանի Իսլամական Հանրապետության կողմից», - ասել է նա:
Հորմուզի հարցով այսօր նախատեսված է նաև ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդի նիստ, որի ժամանակ քվեարկության կդրվի Բահրենի ներկայացրած բանաձևը: Այն անդամ երկրներին «խրախուսում է համակարգել պաշտպանական բնույթի ջանքերը՝ նեղուցով նավարկության անվտանգությունն ապահովելու համար»:
Ասիական որոշ երկրների նավեր այս ընթացքում ապահով անցել են նեղուցը Իրանի հետ համակարգելուց հետո:
Պակիստանում Իրանի դեսպանը հայտարարել է, որ պատերազմը դադարեցնելու շուրջ միջնորդների միջոցով ընթացող բանակցությունները մոտենում են «կրիտիկական, զգայուն» փուլի: Այլ մանրամասներ, սակայն, Ռեզա Ամիրի Մոգադամը չի հայտնել:
Չնայած Թրամփի սպառնալիքներին՝ առայժմ ոչինչ չի վկայում, որ Թեհրանը մտադիր է զիջման գնալ Հորմուզի հարցում:
Ուկրաինական հետախուզության գնահատմամբ՝ ռուսական արբանյակները տասնյակ մանրամասն լուսանկարներ են արել Մերձավոր Արևելքում ռազմական օբյեկտների և կարևոր նշանակության օբյեկտների վերաբերյալ, որպեսզի օգնեն Իրանին հարվածներ հասցնել ԱՄՆ ուժերին և այլ թիրախներին:
Ըստ հետախուզության՝ ռուսական արբանյակները մարտի 21-ից 31-ը առնվազն 24 տարածքի նկարահանում են իրականացրել Մերձավոր Արևելքի 11 երկրներում՝ ընդգրկելով 46 «օբյեկտ», ներառյալ՝ ամերիկյան և այլ ռազմական բազաներ, օդանավակայաններ ու նավթային հանքավայրեր:
Սաուդյան Արաբիան հայտարարել է, որ որսացել և ոչնչացրել է երկրի արևելյան ուղղությամբ արձակված յոթ բալիստիկ հրթիռներ: Ընդ որում, ըստ Պաշտպանության նախարարության, բեկորներն ընկել են էներգետիկ օբյեկտների մոտակայքում:
Նախարարությունը հայտնել է, որ աշխատանքներ են տարվում վնասի գնահատման ուղղությամբ, սակայն չի հստակեցրել, թե ով է արձակել հրթիռները: