ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարել է, որ Վաշինգտոնն ու Թեհրանը շրջանակային համաձայնագիր են ձեռք բերել, որը կդադարեցնի Մերձավոր Արևելքում ռազմական գործողությունները, կվերաբացի Հորմուզի նեղուցը և կվերացնի իրանական նավահանգիստների ամերիկյան շրջափակումը։
«Իրանի Իսլամական Հանրապետության հետ համաձայնագիրն արդեն պատրաստ է, - սոցցանցի իր էջում գրել է Թրամփը՝ հաջորդ գրառման մեջ շարունակելով, - Այս հոյակապ համաձայնագիրը խաղաղություն և անվտանգություն կպարգևի ողջ տարածաշրջանին»։
Իրանի արտաքին գործերի փոխնախարար Քազեմ Ղարիբաբդին վաղ առավոտյան հաստատել է համաձայնագրի ձեռքբերման մասին տեղեկությունը՝ մանրամասնելով, որ «անհապաղ և մշտական հրադադար է հայտարարվում պատերազմի բոլոր ճակատներում, այդ թվում՝ Լիբանանում»։
Լիբանանում կրակի դադարեցումը Վաշինգտոնի հետ համաձայնության հասնելու Թեհրանի պայմաններից էր ի սկզբանե։ Նախօրեին Իսրայելի կողմից Բեյրութի Դահիյա թաղամասի հրթիռակոծությունից հետո համաձայնագրի ստորագրումը վերստին հարցականի տակ էր հայտնվել։
Միջնորդ Պակիստանի վարչապետ Շեհբազ Շարիֆի խոսքով՝ համաձայնագրի ստորագրումը նախատեսվում է հունիսի 19-ին՝ Շվեյցարիայում։
«Թո՛ղ հոսի նավթը»․ Հորմուզը կվերաբացվի ստորագրումից հետո
Հորմուզի նեղուցը կվերաբացվի ուրբաթ օրը՝ համաձայնագրի ստորագրումից հետո, ասել է նախագահը․ «Այսպիսով ես հայտարարում եմ Հորմուզի նեղուցը բացելու մասին՝ առանց տուրքերի, զուգահեռաբար, հայտարարում եմ ամերիկյան ծովային շրջափակումն անմիջապես ավարտելու մասին։ Աշխարհի նավե՛ր, գործի դրե՛ք ձեր շարժիչները․ թո՛ղ հոսի նավթը»։
Հունիսի19-ին՝ համաձայնագիրը պաշտոնապես ստորագրելուց հետո նեղուցի վերաբացման մասին հայտարարել է նաև Իրանի փոխարտգործնախարարը։
Այդուհանդերձ, Իսլամական հեղափոխության պահապանների կորպուսին մոտ «Ֆարս» գործակալությունը հայտնել է՝ «որոշում է կայացվել, որ Ծոցով ծովային երթևեկությունը կկարգավորվի Իրանի կողմից՝ Օմանի հետ համակարգմամբ», ինչը հակադրվում է Թրամփի հայտարարությանը։
Միևնույն ժամանակ, Իրանի զինվորական հրամանատարությունը համաձայնեցված խաղաղության փաստաթուղթը հայտարարել է երկրի հաղթանակը։
Վենսը ներկա կգտնվի ստորագրմանը
Սպիտակ տան ղեկավարն ավելի վաղ The Wall Street Journal-ին հայտնել էր, որ ամերիկյան կողմից համաձայնագիրը կա՛մ նա կստորագրի, կա՛մ փոխնախագահ Ջեյ Դի Վենսը՝ էլեկտրոնային տարբերակով։
Վենսն ավելի ուշ ասել է, որ ծրագրում է ներկա գտնվել Ժնևում փաստաթղթի ստորագրմանը, և որ «հնարավոր է»՝ Թրամփը նույնպես ներկա լինի։
Նախօրեին Reuters-ը, հղում անելով իրանցի բարձրաստիճան պաշտոնյայի, տեղեկացրել էր, որ ըստ փաստաթղթի, ԱՄՆ-ն սառեցված իրանական ակտիվներից կազատի 25 միլիարդ դոլար, մինչ Թեհրանը կհամաձայնի չարտադրել և ձեռք չբերել միջուկային զենք։
Փոխըմբռնման հուշագրի ստորագրմանը հաջորդող 60 օրերին կողմերը բանակցություններ կվարեն խաղաղության ավելի համապարփակ համաձայնագրի ուղղությամբ։