Երևանն ու Դելին ցանկանում են ակտիվացնել գործակցությունը՝ չսահմանափակվել պաշտպանական գնումներով. Լեոնիդ Ներսիսյան
Հայաստանի և Հնդկաստանի պաշտպանության նախարարությունների միջև մայիսի 14-ին առաջին պաշտպանական խորհրդակցություններն են կայացել Երևանում
Երևանն ու Դելին ծրագրում են պաշտպանական համագործակցության հարցերով աշխատանքային խումբ ստեղծել, սա որոշվել է երեկ երկու երկրների ռազմական կառույցների առաջին խորհրդակցության ընթացքում։ Թե կոնկրետ ինչ գործառույթներ է ունենալու աշխատանքային խումբն, ու ովքեր են դրանում ներառվելու, կողմերը չեն բացահայտում։
«ԱՊՐԻ Արմենիա» վերլուծական կենտրոնի ավագ գիտաշխատող Լեոնիդ Ներսիսյանի գնահատմամբ՝ Երևանն ու Դելին ցանկանում են ավելի ակտիվացնել համագործակցությունը ռազմական ոլորտում`չսահմանափակվելով միայն պաշտպանական գնումներով. - «Երկու կողմն էլ շատ հետաքրքրված են՝ ունենալ ավելի խորը համագործակցություն»։
Ռազմական վերլուծաբանը չի բացառում՝ հնարավոր է հետագայում Դելին նաև Հայաստանի զինուժի համար վերապատրաստումներ անցկացնի։ Շեշտում է՝ երեկվա հանդիպմանը այդ հարցն էլ է քննարկվել։
«Ինչ-որ մի օր կարող ենք տեսնել համատեղ զորավարժություններ», - նշեց նա։
Հայաստանն ու Հնդկաստանը երեկվա հանդիպմանը հաստատել են երկու պաշտպանության նախարարությունների միջև 2024-2025 թվականների համագործակցության պլանը։ Թե ինչ է ենթադրում այն, կողմերը չեն հստակեցնում։ Երևանն ու Դելին բաց հայտարարում են, որ 20 թվականի պատերազմից հետո համագործակցում են պաշտպանական ոլորտում, սակայն գնումների տեսակն ու ծավալները չեն բացահայտվում։
1/7Հնդկական արտադրության Zen հակադրոնային համակարգը
ՀՀ պաշտպանության նախարարությունից «Ազատությանը» ո՛չ հաստատել, ո՛չ հերքել են հնդկական լրատվամիջոցների վերջերս հրապարակած հաղորդագրությունն այն մասին, որ Երևանը շուրջ 41 մլն դոլարի գործարք է կնքել մի քանի Zen («Զեն») հակադրոնային համակարգեր գնելու համար։
Այս համակարգերը նախատեսված են անօդաչու թռչող սարքերը հայտնաբերելու և դասակարգելու, դրանց կապն ու GPS համակարգերը խափանելու համար, ինչի հետևանքով անօդաչուներն այլևս չեն կարողանում թռչել: Իսկ եթե դրոններին հաջողվում է շարունակել թռիչքը, Zen համակարգը համաժամանակյա տվյալներ է փոխանցում հակաօդային համակարգերին, որոնք կարող են ճշգրտորեն խոցել դրանք։
Ռազմական դաշնակից Ռուսաստանի հետ աճող տարաձայնությունների ֆոնին Երևանը վերջերս մեծ քանակությամբ նոր զինատեսակներ է պատվիրել Հնդկաստանից: Վերջին գնումը, որի մասին հաղորդվել է, հնդկական արտադրության հակադրոնային համակարգն է, որը, ինչպես հուսով է Երևանը, կօգնի դիմակայել Ադրբեջանի օդային սպառնալիքին:
2/7Հայ զինվորը հետևում է անօդաչու թռչող սարքի թռիչքին, 2020թ. հոկտեմբերին՝ Լեռնային Ղարաբաղի երկրորդ պատերազմի ժամանակ
Ի պատասխան Zen դրոնային համակարգերի մասին հարցին՝ ԱԺ պաշտպանության հանձնաժողովի փոխնախագահն ասել է՝ Հայաստանի զինված ուժերն ինտենսիվ աշխատանքներ են տանում պաշտպանունակության մակարդակի բարձրացման ուղղությամբ։
Հայաստանի՝ դրոնների դեմ պայքարի միջոցների պակասը գլխավոր գործոններից էր Լեռնային Ղարաբաղի համար Ադրբեջանի հետ 2020-ի պատերազմում:
Հաստատվելու դեպքում Zen-ի ձեռքբերումը հերթականը կլինի Հայաստանին հնդկական զենքի ներկայիս մատակարարումների մեծ շարքում:
Ռազմական դաշնակից Ռուսաստանի հետ աճող տարաձայնությունների ֆոնին Երևանը վերջերս մեծ քանակությամբ նոր զինատեսակներ է պատվիրել Հնդկաստանից: Վերջին գնումը, որի մասին հաղորդվել է, հնդկական արտադրության հակադրոնային համակարգն է, որը, ինչպես հուսով է Երևանը, կօգնի դիմակայել Ադրբեջանի օդային սպառնալիքին:
3/7Pinaka բազմափողանի հրթիռային կայան Արևմտյան Բենգալիայում, Հնդկաստան, հունվար, 2023թ.
2023-ի հուլիսին Հայաստան է ժամանել Հնդկաստանի տեղական արտադրության համազարկային կրակի համակարգը՝ Pinaka-ն. որն առաջին անգամ էր արտահանվում: Ադրբեջանի պնդմամբ՝ սպառազինության համակարգերն Իրանի տարածքով են տեղափոխվել Հայաստանի հարավային սահման։
Ռազմական դաշնակից Ռուսաստանի հետ աճող տարաձայնությունների ֆոնին Երևանը վերջերս մեծ քանակությամբ նոր զինատեսակներ է պատվիրել Հնդկաստանից: Վերջին գնումը, որի մասին հաղորդվել է, հնդկական արտադրության հակադրոնային համակարգն է, որը, ինչպես հուսով է Երևանը, կօգնի դիմակայել Ադրբեջանի օդային սպառնալիքին:
4/7Pinaka համակարգը կրակ է բացում, Օդիշա նահանգ, Հնդկաստան, նոյեմբեր, 2020թ.
Pinaka համակարգն իր անունն ստացել է՝ ի պատիվ հնդկական աստված Շիվայի աղեղի: Դրա հեռահարությունը 40 կիլոմետր է, որը փոքր է խորհրդային նախագծման որոշ հրթիռային համակարգերի համեմատությամբ, սակայն ճշգրտության համար, որի մասին հաղորդումներ կան, այն կոչում են «հնդկական HIMARS»։
Մի քանի Pinaka հրթիռային համակարգերի և հարակից զինամթերքի գինը Հայաստանի համար գնահատվել է 260 միլիոն դոլար։
Ռազմական դաշնակից Ռուսաստանի հետ աճող տարաձայնությունների ֆոնին Երևանը վերջերս մեծ քանակությամբ նոր զինատեսակներ է պատվիրել Հնդկաստանից: Վերջին գնումը, որի մասին հաղորդվել է, հնդկական արտադրության հակադրոնային համակարգն է, որը, ինչպես հուսով է Երևանը, կօգնի դիմակայել Ադրբեջանի օդային սպառնալիքին:
5/7Հնդկական արտադրության առաջադեմ քարշակային հրետանային համակարգերը զորահանդեսի ժամանակ, Հնդկաստան, 2017թ.
2023-ի օգոստոսին Հայաստանը ստացել է հնդկական առաջադեմ քարշակային հրետանային համակարգերի (Advanced Towed Artillery Gun Systems, ATAGS) առաջին խմբաքանակը։ Հաղորդվել է, որ Երևանը պատվիրել է 84 միավոր՝ 155,5 միլիոն դոլար արժողությամբ՝ դառնալով առաջին երկիրը, որին Հնդկաստանը վաճառել է նոր մշակված հրետանային համակարգերը։
Ռազմական դաշնակից Ռուսաստանի հետ աճող տարաձայնությունների ֆոնին Երևանը վերջերս մեծ քանակությամբ նոր զինատեսակներ է պատվիրել Հնդկաստանից: Վերջին գնումը, որի մասին հաղորդվել է, հնդկական արտադրության հակադրոնային համակարգն է, որը, ինչպես հուսով է Երևանը, կօգնի դիմակայել Ադրբեջանի օդային սպառնալիքին:
6/7ATAGS համակարգի փորձարկումը Հնդկաստանում
ATAGS-ը 155 մմ տրամաչափի հաուբիցներ են, որոնք նախատեսված են բեռնատարներով քարշակելու համար, բայց կարող են նաև փոքր տարածությունների վրա ընթանալ ինքնուրույն` նվազեցնելով դիրքից տեղափոխման նախապատրաստելու ժամանակը:
Այս հրանոթների կիրառումը դրանց՝ 2013-ից սկսված մշակման ընթացքում քանիցս անհաջողության է բախվել, օրինակ՝ մեկը պայթել է 2020-ի սեպտեմբերին վարժանքների ժամանակ: Մի քանի հնդկաստանցի զինվոր վիրավորվել է, երբ ATAGS թնդանոթի փողը, ինչպես հաղորդվում է, պայթել է ցածրորակ պողպատի պատճառով:
Ռազմական դաշնակից Ռուսաստանի հետ աճող տարաձայնությունների ֆոնին Երևանը վերջերս մեծ քանակությամբ նոր զինատեսակներ է պատվիրել Հնդկաստանից: Վերջին գնումը, որի մասին հաղորդվել է, հնդկական արտադրության հակադրոնային համակարգն է, որը, ինչպես հուսով է Երևանը, կօգնի դիմակայել Ադրբեջանի օդային սպառնալիքին:
7/7Բեռնատարի վրա տեղադրված Thales Ground Master 200 ռադարային համակարգը Ֆրանսիայի Էվրյո-Ֆովիլ ավիաբազայում, փետրվար, 2020թ.
Երևանի Մոսկվայից հեռանալու ևս մեկ նշան է այն, որ երկրի Զինված ուժերը, որոնք պատմականորեն հենվել են խորհրդային և ռուսական արտադրության ռազմական տեխնիկայի վրա, նաև 2023-ի հոկտեմբերին ձեռք բերեցին ֆրանսիական արտադրության Thales Ground Master 200 երեք ռադարային համակարգ:
Ադրբեջանի նախագահը քննադատել է Հայաստանի կողմից նոր սպառազինությունների վերջին ձեռքբերումները՝ պնդելով, թե Ֆրանսիան «պատասխանատու կլինի» հնարավոր նոր հակամարտության բռնկման համար, Հնդկաստանն էլ Հայաստանին զենք վաճառելով ստեղծում է «թշնամանքն ու անվստահությունը խթանող միջավայր»:
Հայաստանի վարչապետն օրերս դրան հակադարձեց, որ Բաքվի ռազմական բյուջեն Երևանի այդ ծախսերից եռակի ավելի է։
Ռազմական դաշնակից Ռուսաստանի հետ աճող տարաձայնությունների ֆոնին Երևանը վերջերս մեծ քանակությամբ նոր զինատեսակներ է պատվիրել Հնդկաստանից: Վերջին գնումը, որի մասին հաղորդվել է, հնդկական արտադրության հակադրոնային համակարգն է, որը, ինչպես հուսով է Երևանը, կօգնի դիմակայել Ադրբեջանի օդային սպառնալիքին:
Previous slide
Next slide
«Այսօր որ վերցնենք՝ Հնդկաստանը գոնե զենքի գնումների մեջ Հայաստանի ամենամեծ գործընկերն է, եթե հավատանք այն մեդիայի հոդվածներին, որ Հնդկաստանում են մեծամասամբ տպվել, թվերի ու քանակի մասին այն զենքի ու զինամթերքի մասին, որ գնվել է, դա շատ մեծ տարբերությամբ առաջին տեղն է զբաղեցնում», - ասաց Լեոնիդ Ներսիսյանը։
Հնդկական լրատվամիջոցները մինչ այս պահը հաղորդել են հակադրոնային համակարգերի, բազմափողանի հրթիռային կայանների, քարշակային հրետանային համակարգերի ու հաուբիցների ձեռքբերման մասին, պնդել, թե դրանց համար հարյուր միլիոնավոր դոլարներ է վճարել Երևանը։
Անցած ամիս հնդկական ոչ պաշտոնական աղբյուրները հայտնեցին, որ Հնդկաստանը դեպի Հայաստան օդային միջանցք է բացում ռազմավարական նշանակության արտահանումների համար: Մինչ այս Երևանն ու Դելին պաշտոնապես փակագծեր չեն բացել այս լուրի վերաբերյալ։
Երևանն ամենաբարձր՝ վարչապետի մակարդակով հայտարարում է հարաբերությունների դիվերսիֆիկացման մասին։ Երեկ այդ մասին նաև վարչապետ Փաշինյանը խոսել էր Կոպենհագենի ժողովրդավարական ֆորումում. - «Հիմա մենք անվտանգության դաշտում գործակցում ենք Հնդկաստանի, Ֆրանսիայի և մյուս երկրների հետ, և հիմա մենք նմանատիպ գործակցություն ունենք ԵՄ հետ»։
Ռազմական ոլորտում Հայաստանը գործակցում է Փարիզի հետ, խորացնում հարաբերություններն Աթենքի հետ։ Հունաստանի պաշտպանության նախարարն անցած ամիս Երևան այցի ընթացքում չբացառեց անգամ ռազմական ոլորտում Հայաստան-Հունաստան-Ֆրանսիա-Հնդկաստան գործակցությունը։
