Ավելի քան 30 միլիոն մարդ կհայտնվի աղքատության մեջ Իրանի պատերազմի, այդ թվում՝ վառելիքի և պարարտանյութերի մատակարարման խափանումների պատճառով։ ՄԱԿ-ի Զարգացման ծրագրի ղեկավար Ալեքսանդր Դե Քրուն է այս մասին հայտարարել, հավելելով՝ պարարտանյութերի պակասը, որը սրվել է Հորմուզի նեղուցով բեռնատար նավերի անցման արգելափակման պատճառով, արդեն իսկ նվազեցրել է գյուղատնտեսական արտադրողականությունը։
«Սննդային անապահովությունը մի քանի ամսից կհասնի իր գագաթնակետին։ Նույնիսկ եթե պատերազմը վաղը դադարի, այդ հետևանքներն արդեն առկա են, և դրանք ավելի քան 30 միլիոն մարդու աղքատ կդարձնեն», - ասել է ՄԱԿ-ի ներկայացուցիչը։
Աշխարհի պարարտանյութերի մեծ մասն արտադրվում է Մերձավոր Արևելքում, և համաշխարհային մատակարարումների մոտ մեկ երրորդն անցնում է Հորմուզի նեղուցով, որտեղ Իրանը և Միացյալ Նահանգները պայքարում են վերահսկողության համար։
Ավելի վաղ այս ամիս Համաշխարհային բանկը, Արժույթի միջազգային հիմնադրամը և ՄԱԿ-ի Պարենի համաշխարհային ծրագիրը նախազգուշացրել էին, որ պատերազմը կբարձրացնի սննդի գները՝ ավելի մեծ բեռ դառնալով աշխարհի առավել խոցելի բնակչության վրա։
Իրանի տապալված շահի որդի Ռեզա Փահլավին այսօր հայտարարել է, որ Թեհրանի հոգևորական ղեկավարության հետ ցանկացած բանակցություն «հաշտեցման քաղաքականություն» է, և հույս է հայտնել, որ նոր փողոցային բողոքները կկործանեն այդ իշխանությունը։
65-ամյա Փահլավին ելույթ է ունեցել Բեռլին կատարած այցի ընթացքում, որտեղ նրան դիմավորել են ինչպես կողմնակիցներ, այնպես էլ ընդդիմադիրներ․ ակտիվիստներից մեկը նույնիսկ կարմիր հեղուկ է լցրել նրա վրա, որից հետո բերման է ենթարկվել։
Լրագրողների հետ զրույցում Փահլավին կոչ է արել եվրոպական կառավարություններին, որոնք դուրս են մնացել Իրանի դեմ ԱՄՆ-Իսրայել պատերազմի շրջանակներից, այլ քայլեր ձեռնարկել՝ սկսած իրանցի դեսպանների արտաքսումից մինչև Իրանի քաղաքացիներին արգելափակված ինտերնետին հասանելիություն ապահովելը։
Հորմուզն ամերիկյան լիարժեք վերահսկողության ներքո է. Թրամփ
Հորմուզի նեղուցը ամերիկյան լիարժեք վերահսկողության ներքո է, հայտարարել է ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը՝ հավելելով, որ որևէ նավ առանց ԱՄՆ ռազմածովային ուժերի համաձայնության չի կարող մտնել նեղուց կամ դուրս գալ այնտեղից:
ԱՄՆ նախագահը հայտարարել է՝ նեղուցը փակ է լինելու մինչև «Իրանն ի վիճակի լինի գործարք կնքել»:
Մեկ այլ գրառմամբ նա տեղեկացրել է, որ երկրի ռազմածովային ուժերին հրամայել է «կրակել և սպանել» Հորմուզի նեղուցում ականներ տեղադրել փորձող բոլոր նավերին։
Ամերիկյան ուժերը «կեռապատկեն» նեղուցի ականազերծման ջանքերը, գրել է Թրամփը։
Սպիտակ տան ղեկավարը պնդել է նաև, թե Իրանը դժվարանում է առաջնորդ ընտրել, և որ Թեհրանում առկա են քաղաքական հակասություններ «կոշտ դիրքորոշում ունեցողների» և «չափավորների» միջև, որոնք, ըստ նախագահի՝ «իրականում այդքան էլ չափավոր չեն»։
Ֆրանսիայի արտգործնախարար Ժան-Նոել Բարոն Լիբանանում ՄԱԿ-ի խաղաղապահ առաքելության՝ UNIFIL-ի զինվորների դեմ իրականացված մահաբեր հարձակումը որակել է որպես ռազմական հանցագործություն։
«Հարձակվել ՄԱԿ-ի «կապույտ սաղավարտների»՝ խաղաղության զինվորների վրա, որոնք դաշտում հստակ ճանաչելի են, ոչ միայն ռազմական հանցագործություն է, այլև վիրավորանք ողջ միջազգային հանրությանը»,- France Info-ին հաղորդել է Ֆրանսիայի արտգործնախարարը:
Շաբաթ օրը տեղի ունեցած հարձակման հետևանքով զոհվել են երկու ֆրանսիացի զինվորներ, ևս երկուսը վիրավորվել են։
ՄԱԿ-ի Լիբանանում ժամանակավոր ուժերի (UNIFIL) տվյալներով՝ զինվորները հայտնվել են կրակի տակ, երբ Լիբանանի հարավում ճանապարհից ականազերծում էին պայթուցիկ սարքեր։
UNIFIL-ի նախնական գնահատականը ցույց է տվել, որ հարձակման համար պատասխանատու են «Հեզբոլա»-ի մարտիկները։ Իսրայելի բանակը հայտարարել է, որ իր հետախուզական տվյալները ևս մատնանշում են, որ կրակ են բացել «Հեզբոլա»-ի զինյալները։
Սակայն «Հեզբոլա»-ն հանգստյան օրերին հերքել է իր մասնակցությունը միջադեպին։
Լիբանանի արտգործնախարարությունը խոստացել է միջադեպի համապարփակ քննություն։
ԱՄՆ նախագահը ցանկանում է Իրանի ղեկավարությունից «միասնական» արձագանք ստանալ պատերազմը դադարեցնելու՝ ամերիկյան առաջարկների վերաբերյալ, հայտարարել է Սպիտակ տան մամուլի քարտուղարը: Քերոլայն Լևիթը հերքել է լուրերը, թե Դոնալդ Թրամփը հրադադարի նոր վերջնաժամկետ է սահմանել: «Գիտեմ, որ որոշ անանուն աղբյուրներից ստացված լուրեր կան, թե 3-5 օրվա վերջնաժամկետ կա։ Դա ճիշտ չէ։ Նախագահն ինքը վերջնաժամկետ չի սահմանել։ Ի վերջո, նա կթելադրի ժամանակացույցը», հայտարարել է Լևիթը։
Չնայած հրադադարն անժամկետ է, բանակցությունների հեռանկարը մնում է անորոշ: Ո՛չ Իրանը, ո՛չ ԱՄՆ-ն, ինչպես ակնկալվում էր, երեկ այդպես էլ չմեկնեցին Պակիստան, որը պատրաստ է ընդունել կողմերին:
ԱՄՆ վարչակազմը, Հորմուզի նեղուցի շրջափակման ֆոնին, փոխել է երկրի ռազմածովային ուժերի նախարարին։ Պաշտոնից Ջոն Ֆելանի անհապաղ հեռացման մասին ապրիլի 22-ին X -ում հայտնել է Պենտագոնի ներկայացուցիչ Շոն Փարնելը։
Պաշտպանության նախարաարությունը պաշտոնանկության պատճառները չի նշել։ Ռազմածովային ուժերի նախարարի ժամանակավոր պաշտոնակատար է նշանակվել Ֆելանի տեղակալ Հունգ Կաոն։
Ֆելանը նախարար էր նշանակվել անցած տարվա մարտին։ Նրա աշխատանքային առաջնահերթություններից էին նավաշինության և ծովային արդյունաբերության ամրապնդումը։
Պանաման դատապարտել է Հորմուզի նեղուցում իր դրոշի ներքո նավարկող նավի առգրավումը
Պանամայի արտգործնախարարությունը հայտնել է, որ MSC Francesca նավը «հարկադրաբար» է տեղափոխվել է իրանական ջրեր։
Պանաման նաև մեղադրել է Իրանին միջազգային իրավունքը ոտնահարելու մեջ՝ նշելով, որ այս քայլը «լուրջ հարված է ծովային անվտանգությանը»։
Իրանի Իսլամական հեղափոխության պահապանների կորպուսի ռազմածովային ուժերը ապրիլի 22-ին հայտարարել էին, որ առգրավել են «երկու խախտում թույլ տված նավ», որոնք, ըստ իրենց, փորձել են «գաղտնի կերպով» լքել Հորմուզի նեղուցը։
ԻՀՊԿ հայտարարության համաձայն՝ իսրայելցի սեփականատիրոջ հետ կապվող MSC Francesca-ն և հունական Epaminondas-ը կանգնեցվել են այն հիմնավորմամբ, թե դրանք փորձել են առանց թույլտվության անցնել նեղուցը՝ բազմակի խախտումներով, վնասել նավիգացիոն օժանդակ համակարգերը և վտանգի ենթարկել ծովային անվտանգությունը։
ԻՀՊԿ ռազմածովային ուժերը հայտնել են, որ նավերը տեղափոխվել են Իրանի տարածքային ջրեր՝ բեռը և փաստաթղթերը ստուգելու նպատակով։ Այս հայտարարությունը հնչել է այն օրը, երբ ծովային աղբյուրների փոխանցմամբ՝ կրակահերթի թիրախ էին դարձել նաև երեք կոնտեյներային նավ։
Ապրիլի 22-ին ԱՄՆ Սենատը 51 կողմ, 46 դեմ ձայներով մերժեց դեմոկրատների նախաձեռնած առաջարկը՝ սահմանափակելու նախագահ Դոնալդ Թրամփի իրավասությունը՝ Իրանի դեմ ռազմական ուժ կիրառելու հարցում։
Սա նման հինգերորդ փորձն էր ութ շաբաթ շարունակվող պատերազմի ընթացքում։ Վիսկոնսինից սենատոր Թեմի Բոլդուինի գլխավորած առաջարկը պահանջում էր ամերիկյան զինված ուժերը դուրս բերել Իրանի ներսում կամ նրա դեմ իրականացվող ռազմական գործողություններից, եթե դրանց համար Կոնգրեսից հստակ թույլտվություն չկա։
Դեմոկրատ Ջոն Ֆեթերմանը, հանրապետականների մեծամասնության հետ միասին, քվեարկեց առաջարկի դեմ, մինչդեռ հանրապետական Ռենդ Փոլը միացավ դեմոկրատներին և աջակցեց նախաձեռնությանը։
Դեմոկրատները հայտարարել են, որ շարունակելու են նոր քվեարկություններ առաջ մղել։
Իրանի արտգործնախարարության խոսնակ Իսմայիլ Բաղային հայտարարել է, որ Թեհրանը պատրաստ կլինի վերսկսել ԱՄՆ-ի հետ դիվանագիտական կարգավորման փորձերն այն ժամանակ, երբ դա կհամարի գործնականորեն օգտակար։
«Դիվանագիտությունն ազգային շահերն ու անվտանգությունն ապահովելու գործիք է, և երբ հասկանանք, որ ստեղծված են անհրաժեշտ և տրամաբանական նախադրյալներ այդ գործիքը կիրառելու համար՝ ազգային շահերը կյանքի կոչելու նպատակով, մենք կգործենք», - Mehr գործակալության փոխանցմամբ, ասել է Բաղային և հավելել՝ Իրանի բանակը լիովին պատրաստ է արձագանքել, եթե զինված հակամարտությունը վերսկսվի։
Իրանի արտաքին քաղաքականության գերատեսչության խոսնակը նաև կրկին մեղադրել է ԱՄՆ-ին՝ պնդելով, որ ամերիկյան բանակցողները Թեհրանի հետ շփումների ընթացքում մշտապես փոխում են իրենց դիրքորոշումը։ Իրանը, մինչդեռ, երբեք չի խախտում իր պարտավորությունները, շեշտել է Բաղային:
Լիբանանում ևս իրավիճակը փխրուն է: Տեղական լրատվամիջոցների փոխանցմամբ՝ իսրայելական հարվածից Բեկա քաղաքում մեկ մարդ է սպանվել: Իսրայելական ուժերը դեռ գործողություններ են իրականացնում Լիբանանի հարավի մի շարք բնակավայրերում և բնակիչներին զգուշացրել են հեռու մնալ այդ տարածքից:
Արևմուտքի կողմից ահաբեկչական ճանաչված «Հեզբոլա»-ն հայտարարել է, որ հրթիռակոծել է Իսրայելի հյուսիսը՝ ի պատասխան հրադադարի խախտումների: