Մատչելիության հղումներ

Ցանկացած սպառազինության ձեռքբերում Հայաստանի հիմնարար իրավունքն է և կգնի որ երկրից հնարավոր լինի. Մարուքյան

Ցանկացած սպառազինության ձեռքբերում Հայաստանի հիմնարար իրավունքն է, և Երևանն այն կգնի՝ որ երկրից հնարավոր լինի՝ ինքնապաշտպանության համար, արձագանքելով Բաքվից հնչած հերթական կոշտ քննադատությանը, «Ազատությանն» ասաց Հայաստանի հատուկ հանձնարարություններով դեսպան Էդմոն Մարուքյանը:

«Բնականաբար, այս սպառազինությունները ագրեսիվ նպատակ չունեն, այդ սպառազինություններն ունեն պաշտպանական նպատակ, և դա Հայաստանի հիմնարար իրավունքն է: Այն պետք է իրացվի, այն իրացվել է, իրացվելու է և իրացվում է հենց հիմա, հետևաբար Ադրբեջանի նման հայտարարություններն ուղղակի զարմանալի են», - ասաց Մարուքյանը:

Բաքուն շարունակում է դժգոհել հայ-ֆրանսիական ռազմական համագործակցությունից: Նախօրեին Ադրբեջանի արտգործնախարարի մամուլի քարտուղար Այխան Հաջիզադեն հայտարարել է, թե «խստորեն դատապարտում» են Ֆրանսիայի կողմից ռազմական տեխնիկայի ուղարկումը Հայաստան:

Եվ մինչ Բաքվից Հայաստանին ու Ֆրանսիային կոչ են անում վերջ տալ տարածաշրջանում «սպառազինության և ռազմականացման քաղաքականությանը»՝ պնդելով, թե Ֆրանսիան սխալ շահեր ունի տարածաշրջանում հատուկ հանձնարարություններով դեսպան Մարուքյանը հակադարձում է.- «Ադրբեջանը վերջին երկիրն է, որ կարող է որոշել, թե Ֆրանսիան ինչ շահեր ունենա տարածաշրջանում կամ իր բարեկամ պետությունների հետ, հետևաբար խոսել Ֆրանսիայի սխալ շահերի մասին, այն էլ Ադրբեջանի կողմից, ուղղակի զավեշտ է, ըստ էության»:

Այն, որ ֆրանսիական «Բաստիոն» զրահամեքենաներն արդեն Վրաստանով տեղափոխվել են Հայաստան, հենց ադրբեջանական լրատվամիջոցներն են հայտնել՝ հրապարակելով մի քանի վայրկյան տևողությամբ տեսանյութ՝ պնդելով, որ այն նկարահանվել է վրացական Փոթի նավահանգստում:

Իշխանությունը չի հստակեցնում՝ ստացե՞լ են արդյոք ֆրանսիական զենքը

Հասե՞լ են արդյոք զրահապատ այդ մեքենաները Հայաստան, ի՞նչ ճանապարհով և քանի՞սն են դրանք. Ազգային ժողովի պաշտպանության հանձնաժողովի անդամներն այս հարցերին պատասխանել չցանկացան: Իսկ ռազմական գերատեսչությունից «Ազատությանը» միայն փոխանցեցին՝ Հայաստանի և Ֆրանսիայի՝ պաշտպանության բնագավառում համագործակցության վերաբերյալ պաշտոնական հաղորդագրություններից և հայտարարություններից զատ այս պահին որևէ տեղեկություն չեն կարող հայտնել:

Երևանն ու Փարիզը հոկտեմբերին ռազմական համագործակցության համաձայնագիր ստորագրեցին, ըստ որի՝ Ֆրանսիան Երևանին կմատակարարի GM 200 ռադիոտեղորոշիչ կայաններ, փոքր հեռահարության Mistral հրթիռներ, ինչպես նաև կօգնի ուսումնասիրել ու հասկանալ՝ որոնք են Հայաստանի հակաօդային պաշտպանության խոցելի կետերը։


Հատուկ հանձնարարություններով դեսպան Էդմոն Մարուքյանն այս ֆոնին հիշեցնում է՝ չնայած խաղաղության գնալու հայտարարություններին՝ Ադրբեջանը շարունակում է ավելացնել իր ռազմական բյուջեն. - «Ադրբեջանը մի երկիր է, որ երեք անգամ ավելի սպառազինություն ձեռք բերելու հնարավորություններ է նախատեսում իր ռազմական բյուջեով, Ադրբեջանը մի երկիր է, որն օկուպացրել է ՀՀ շուրջ 200 քառակուսի կմ տարածք և պետք է անհապաղ դուրս գա, իր զորքերը հետ քաշի այդ տարածքներից և գա բանակցությունների սեղան այն սկզբունքների շրջանակում, որոնք արդեն ձեռք էին բերվել հանդիպումների ընթացքում՝ Բրյուսելում»:

Երևանին քննադատող Բաքուն բացի սպառազինության ձեռքբերումից մտադիր է նաև անօդաչուների արտադրություն սկսել

Այս տարվա ապրիլին Ադրբեջանի պաշտպանության նախարարությունն ու թուրքական «Բայքար» ընկերությունը անօդաչու թռչող սարքերի համատեղ արտադրություն հիմնելու պայմանագիր ստորագրեցին։ 44-օրյա պատերազմում, ըստ ռազմական փորձագետների, հենց «Բայրաքթար»-ները վճռորոշ դեր ունեցան: Իսկ արդեն ամռանը Անկարան և Բաքուն հայտարարեցին հինգերորդ սերնդի թուրքական կործանիչի ստեղծման գործում համագործակցության մասին:


Ազգային ժողովի «Պատիվ ունեմ» խմբակցության քարտուղար Տիգրան Աբրահամյանը նշեց. - «Բնականաբար, Ադրբեջանը փորձում է իր համար ստեղծել իրավիճակ, որի պայմաններում ինքը մշտապես ուժի տեսանկյունից կլինի գերիշխող պայմաններում և բանակցային գործընթացում կթելադրի այն, ինչ մինչև այս պահը, հատկապես այս վերջին շրջանում, վերջին 5 տարիների ընթացքում թելադրել է»:

Ադրբեջանի հաջորդ տարվա ռազմական բյուջեն 3,8 միլիարդ դոլար է, Հայաստանինը՝ 1,4 միլիարդ։

Հայաստանի նոր սպառազինությունը

<em>Հնդկական արտադրության Zen հակադրոնային համակարգը</em><br />
<br />
&nbsp;ՀՀ պաշտպանության նախարարությունից &laquo;Ազատությանը&raquo; <a href="https://www.azatutyun.am/a/32677705.html" target="_self">ո՛չ հաստատել, ո՛չ հերքել են</a> հնդկական լրատվամիջոցների վերջերս հրապարակած հաղորդագրությունն այն մասին, որ Երևանը շուրջ 41 մլն դոլարի գործարք է կնքել մի քանի Zen (&laquo;Զեն&raquo;) հակադրոնային համակարգեր գնելու համար։<br />
<br />
Այս համակարգերը նախատեսված են անօդաչու թռչող սարքերը&nbsp;հայտնաբերելու և դասակարգելու, դրանց կապն ու GPS համակարգերը&nbsp;խափանելու համար, ինչի հետևանքով անօդաչուներն այլևս չեն կարողանում թռչել: Իսկ եթե դրոններին հաջողվում է շարունակել թռիչքը, Zen համակարգը համաժամանակյա տվյալներ է փոխանցում հակաօդային համակարգերին, որոնք կարող են ճշգրտորեն խոցել դրանք։<br />
<br />
&nbsp;
1/7 Հնդկական արտադրության Zen հակադրոնային համակարգը

 ՀՀ պաշտպանության նախարարությունից «Ազատությանը» ո՛չ հաստատել, ո՛չ հերքել են հնդկական լրատվամիջոցների վերջերս հրապարակած հաղորդագրությունն այն մասին, որ Երևանը շուրջ 41 մլն դոլարի գործարք է կնքել մի քանի Zen («Զեն») հակադրոնային համակարգեր գնելու համար։

Այս համակարգերը նախատեսված են անօդաչու թռչող սարքերը հայտնաբերելու և դասակարգելու, դրանց կապն ու GPS համակարգերը խափանելու համար, ինչի հետևանքով անօդաչուներն այլևս չեն կարողանում թռչել: Իսկ եթե դրոններին հաջողվում է շարունակել թռիչքը, Zen համակարգը համաժամանակյա տվյալներ է փոխանցում հակաօդային համակարգերին, որոնք կարող են ճշգրտորեն խոցել դրանք։

 
Ռազմական դաշնակից Ռուսաստանի հետ աճող տարաձայնությունների ֆոնին Երևանը վերջերս մեծ քանակությամբ նոր զինատեսակներ է պատվիրել Հնդկաստանից: Վերջին գնումը, որի մասին հաղորդվել է, հնդկական արտադրության հակադրոնային համակարգն է, որը, ինչպես հուսով է Երևանը, կօգնի դիմակայել Ադրբեջանի օդային սպառնալիքին:
<em>Հայ զինվորը հետևում է անօդաչու թռչող սարքի թռիչքին, 2020թ. հոկտեմբերին՝ Լեռնային Ղարաբաղի երկրորդ պատերազմի ժամանակ</em><br />
<br />
<br />
Ի պատասխան Zen դրոնային համակարգերի մասին հարցին՝ ԱԺ պաշտպանության հանձնաժողովի փոխնախագահն <a href="https://www.azatutyun.am/a/32677705.html" target="_self">ասել է</a>՝&nbsp;Հայաստանի զինված ուժերն ինտենսիվ աշխատանքներ են տանում պաշտպանունակության մակարդակի բարձրացման ուղղությամբ։<br />
<br />
Հայաստանի՝ դրոնների դեմ պայքարի միջոցների պակասը գլխավոր գործոններից էր Լեռնային Ղարաբաղի համար Ադրբեջանի հետ 2020-ի պատերազմում:<br />
<br />
Հաստատվելու դեպքում Zen-ի ձեռքբերումը հերթականը կլինի Հայաստանին հնդկական զենքի ներկայիս մատակարարումների մեծ շարքում:
2/7 Հայ զինվորը հետևում է անօդաչու թռչող սարքի թռիչքին, 2020թ. հոկտեմբերին՝ Լեռնային Ղարաբաղի երկրորդ պատերազմի ժամանակ


Ի պատասխան Zen դրոնային համակարգերի մասին հարցին՝ ԱԺ պաշտպանության հանձնաժողովի փոխնախագահն ասել է՝ Հայաստանի զինված ուժերն ինտենսիվ աշխատանքներ են տանում պաշտպանունակության մակարդակի բարձրացման ուղղությամբ։

Հայաստանի՝ դրոնների դեմ պայքարի միջոցների պակասը գլխավոր գործոններից էր Լեռնային Ղարաբաղի համար Ադրբեջանի հետ 2020-ի պատերազմում:

Հաստատվելու դեպքում Zen-ի ձեռքբերումը հերթականը կլինի Հայաստանին հնդկական զենքի ներկայիս մատակարարումների մեծ շարքում:
Ռազմական դաշնակից Ռուսաստանի հետ աճող տարաձայնությունների ֆոնին Երևանը վերջերս մեծ քանակությամբ նոր զինատեսակներ է պատվիրել Հնդկաստանից: Վերջին գնումը, որի մասին հաղորդվել է, հնդկական արտադրության հակադրոնային համակարգն է, որը, ինչպես հուսով է Երևանը, կօգնի դիմակայել Ադրբեջանի օդային սպառնալիքին:
<em>Pinaka բազմափողանի հրթիռային կայան Արևմտյան Բենգալիայում, Հնդկաստան, հունվար, 2023թ.</em><br />
<br />
2023-ի հուլիսին Հայաստան է ժամանել Հնդկաստանի տեղական արտադրության համազարկային կրակի համակարգը՝ <a href="https://www.azatutyun.am/a/32527578.html" target="_self">Pinaka</a>-ն. որն առաջին անգամ էր արտահանվում:&nbsp;Ադրբեջանի պնդմամբ՝ սպառազինության համակարգերն Իրանի տարածքով են տեղափոխվել Հայաստանի հարավային սահման։<br />
&nbsp;
3/7 Pinaka բազմափողանի հրթիռային կայան Արևմտյան Բենգալիայում, Հնդկաստան, հունվար, 2023թ.

2023-ի հուլիսին Հայաստան է ժամանել Հնդկաստանի տեղական արտադրության համազարկային կրակի համակարգը՝ Pinaka-ն. որն առաջին անգամ էր արտահանվում: Ադրբեջանի պնդմամբ՝ սպառազինության համակարգերն Իրանի տարածքով են տեղափոխվել Հայաստանի հարավային սահման։
 
Ռազմական դաշնակից Ռուսաստանի հետ աճող տարաձայնությունների ֆոնին Երևանը վերջերս մեծ քանակությամբ նոր զինատեսակներ է պատվիրել Հնդկաստանից: Վերջին գնումը, որի մասին հաղորդվել է, հնդկական արտադրության հակադրոնային համակարգն է, որը, ինչպես հուսով է Երևանը, կօգնի դիմակայել Ադրբեջանի օդային սպառնալիքին:
<em>Pinaka համակարգը կրակ է բացում, Օդիշա նահանգ, Հնդկաստան, նոյեմբեր, 2020թ.</em><br />
<br />
Pinaka համակարգն իր անունն ստացել է՝ ի պատիվ հնդկական աստված Շիվայի աղեղի: Դրա հեռահարությունը 40 կիլոմետր է, որը&nbsp; փոքր է խորհրդային նախագծման որոշ հրթիռային համակարգերի համեմատությամբ, սակայն ճշգրտության համար, որի մասին հաղորդումներ կան, այն կոչում են &laquo;հնդկական HIMARS&raquo;։<br />
<br />
Մի քանի Pinaka հրթիռային համակարգերի և հարակից զինամթերքի գինը Հայաստանի համար գնահատվել է 260 միլիոն դոլար։<br />
&nbsp;
4/7 Pinaka համակարգը կրակ է բացում, Օդիշա նահանգ, Հնդկաստան, նոյեմբեր, 2020թ.

Pinaka համակարգն իր անունն ստացել է՝ ի պատիվ հնդկական աստված Շիվայի աղեղի: Դրա հեռահարությունը 40 կիլոմետր է, որը  փոքր է խորհրդային նախագծման որոշ հրթիռային համակարգերի համեմատությամբ, սակայն ճշգրտության համար, որի մասին հաղորդումներ կան, այն կոչում են «հնդկական HIMARS»։

Մի քանի Pinaka հրթիռային համակարգերի և հարակից զինամթերքի գինը Հայաստանի համար գնահատվել է 260 միլիոն դոլար։
 
Ռազմական դաշնակից Ռուսաստանի հետ աճող տարաձայնությունների ֆոնին Երևանը վերջերս մեծ քանակությամբ նոր զինատեսակներ է պատվիրել Հնդկաստանից: Վերջին գնումը, որի մասին հաղորդվել է, հնդկական արտադրության հակադրոնային համակարգն է, որը, ինչպես հուսով է Երևանը, կօգնի դիմակայել Ադրբեջանի օդային սպառնալիքին:
<em>Հնդկական արտադրության առաջադեմ քարշակային հրետանային համակարգերը զորահանդեսի ժամանակ, Հնդկաստան, 2017թ.</em><br />
<br />
2023-ի օգոստոսին Հայաստանը ստացել է հնդկական առաջադեմ քարշակային հրետանային համակարգերի (Advanced Towed Artillery Gun Systems, ATAGS) առաջին խմբաքանակը։ Հաղորդվել է, որ Երևանը պատվիրել է 84 միավոր՝ 155,5 միլիոն դոլար արժողությամբ՝ դառնալով առաջին երկիրը, որին Հնդկաստանը վաճառել է նոր մշակված հրետանային համակարգերը։<br />
<br />
&nbsp;
5/7 Հնդկական արտադրության առաջադեմ քարշակային հրետանային համակարգերը զորահանդեսի ժամանակ, Հնդկաստան, 2017թ.

2023-ի օգոստոսին Հայաստանը ստացել է հնդկական առաջադեմ քարշակային հրետանային համակարգերի (Advanced Towed Artillery Gun Systems, ATAGS) առաջին խմբաքանակը։ Հաղորդվել է, որ Երևանը պատվիրել է 84 միավոր՝ 155,5 միլիոն դոլար արժողությամբ՝ դառնալով առաջին երկիրը, որին Հնդկաստանը վաճառել է նոր մշակված հրետանային համակարգերը։

 
Ռազմական դաշնակից Ռուսաստանի հետ աճող տարաձայնությունների ֆոնին Երևանը վերջերս մեծ քանակությամբ նոր զինատեսակներ է պատվիրել Հնդկաստանից: Վերջին գնումը, որի մասին հաղորդվել է, հնդկական արտադրության հակադրոնային համակարգն է, որը, ինչպես հուսով է Երևանը, կօգնի դիմակայել Ադրբեջանի օդային սպառնալիքին:
<em>ATAGS համակարգի փորձարկումը Հնդկաստանում</em><br />
<br />
ATAGS-ը 155 մմ տրամաչափի հաուբիցներ են, որոնք նախատեսված են բեռնատարներով քարշակելու համար, բայց կարող են նաև փոքր տարածությունների վրա ընթանալ ինքնուրույն` նվազեցնելով դիրքից տեղափոխման նախապատրաստելու ժամանակը:<br />
<br />
Այս հրանոթների կիրառումը դրանց՝ 2013-ից սկսված մշակման ընթացքում քանիցս <a href="https://economictimes.indiatimes.com/news/defence/indigenous-artillery-gun-may-go-back-to-drawing-board/articleshow/78324260.cms" target="_self">անհաջողության է բախվել</a>, օրինակ՝ մեկը պայթել է 2020-ի սեպտեմբերին վարժանքների ժամանակ: Մի քանի հնդկաստանցի զինվոր վիրավորվել է, երբ&nbsp;ATAGS թնդանոթի փողը, ինչպես հաղորդվում է, պայթել է ցածրորակ պողպատի պատճառով:
6/7 ATAGS համակարգի փորձարկումը Հնդկաստանում

ATAGS-ը 155 մմ տրամաչափի հաուբիցներ են, որոնք նախատեսված են բեռնատարներով քարշակելու համար, բայց կարող են նաև փոքր տարածությունների վրա ընթանալ ինքնուրույն` նվազեցնելով դիրքից տեղափոխման նախապատրաստելու ժամանակը:

Այս հրանոթների կիրառումը դրանց՝ 2013-ից սկսված մշակման ընթացքում քանիցս անհաջողության է բախվել, օրինակ՝ մեկը պայթել է 2020-ի սեպտեմբերին վարժանքների ժամանակ: Մի քանի հնդկաստանցի զինվոր վիրավորվել է, երբ ATAGS թնդանոթի փողը, ինչպես հաղորդվում է, պայթել է ցածրորակ պողպատի պատճառով:
Ռազմական դաշնակից Ռուսաստանի հետ աճող տարաձայնությունների ֆոնին Երևանը վերջերս մեծ քանակությամբ նոր զինատեսակներ է պատվիրել Հնդկաստանից: Վերջին գնումը, որի մասին հաղորդվել է, հնդկական արտադրության հակադրոնային համակարգն է, որը, ինչպես հուսով է Երևանը, կօգնի դիմակայել Ադրբեջանի օդային սպառնալիքին:
<em>Բեռնատարի վրա տեղադրված Thales Ground Master 200 ռադարային համակարգը Ֆրանսիայի Էվրյո-Ֆովիլ ավիաբազայում, փետրվար, 2020թ.</em><br />
<br />
Երևանի Մոսկվայից հեռանալու ևս մեկ նշան է այն, որ երկրի Զինված ուժերը, որոնք պատմականորեն հենվել են խորհրդային և ռուսական արտադրության ռազմական տեխնիկայի վրա, նաև&nbsp;<a href="https://www.azatutyun.am/a/32650076.html" target="_self">2023-ի հոկտեմբերին ձեռք բերեցին</a> ֆրանսիական արտադրության&nbsp;Thales Ground Master 200 երեք ռադարային համակարգ:<br />
<br />
Ադրբեջանի նախագահը քննադատել է Հայաստանի կողմից նոր սպառազինությունների վերջին ձեռքբերումները՝ պնդելով, թե Ֆրանսիան &laquo;պատասխանատու կլինի&raquo; հնարավոր նոր հակամարտության բռնկման համար, Հնդկաստանն էլ Հայաստանին զենք վաճառելով ստեղծում է &laquo;թշնամանքն ու անվստահությունը խթանող միջավայր&raquo;:<br />
<br />
Հայաստանի վարչապետն օրերս դրան <a href="https://www.azatutyun.am/a/32679690.html" target="_self">հակադարձեց</a>, որ Բաքվի ռազմական բյուջեն Երևանի այդ ծախսերից եռակի ավելի է։<br />
7/7 Բեռնատարի վրա տեղադրված Thales Ground Master 200 ռադարային համակարգը Ֆրանսիայի Էվրյո-Ֆովիլ ավիաբազայում, փետրվար, 2020թ.

Երևանի Մոսկվայից հեռանալու ևս մեկ նշան է այն, որ երկրի Զինված ուժերը, որոնք պատմականորեն հենվել են խորհրդային և ռուսական արտադրության ռազմական տեխնիկայի վրա, նաև 2023-ի հոկտեմբերին ձեռք բերեցին ֆրանսիական արտադրության Thales Ground Master 200 երեք ռադարային համակարգ:

Ադրբեջանի նախագահը քննադատել է Հայաստանի կողմից նոր սպառազինությունների վերջին ձեռքբերումները՝ պնդելով, թե Ֆրանսիան «պատասխանատու կլինի» հնարավոր նոր հակամարտության բռնկման համար, Հնդկաստանն էլ Հայաստանին զենք վաճառելով ստեղծում է «թշնամանքն ու անվստահությունը խթանող միջավայր»:

Հայաստանի վարչապետն օրերս դրան հակադարձեց, որ Բաքվի ռազմական բյուջեն Երևանի այդ ծախսերից եռակի ավելի է։
Ռազմական դաշնակից Ռուսաստանի հետ աճող տարաձայնությունների ֆոնին Երևանը վերջերս մեծ քանակությամբ նոր զինատեսակներ է պատվիրել Հնդկաստանից: Վերջին գնումը, որի մասին հաղորդվել է, հնդկական արտադրության հակադրոնային համակարգն է, որը, ինչպես հուսով է Երևանը, կօգնի դիմակայել Ադրբեջանի օդային սպառնալիքին:
Previous slide
Next slide

Հոդվածը կարող եք գտնել հետևյալ բաժիններում
XS
SM
MD
LG