Մատչելիության հղումներ

Հայաստանցի փորձագետներ․ Թուրքիան «ավելի վտանգավոր ու անկանխատեսելի կդառնա»


Հայաստանյան փորձագետները վստահ են, թե սահմանադրական փոփոխությամբ նախագահ Էրդողանը Թուրքիան միանձնյա կառավարելու հնարավորություն ստացավ, ինչը նրան «ավելի անկանխատեսելի ու վտանգավոր կդարձնի»:

Թուրքագետ Ռուբեն Սաֆրաստյանն կարծում է, որ գրեթե բացարձակ իշխանություն ստացած Էրդողանը կսկսի վարել ավելի իսլամամետ, ծայրահեղական քաղաքականություն․ - «Հաշվի առնելով Թուրքայի ավանդույթները, հաշվի առնելով կայսերական անցյալը, հաշվի առնելով Էրդողանի մարդկային հատկությունները, որպես պետական գործչի հատկությունները՝ եղավ այն, ինչ որ սպասվում էր: Թուրքիան վերադարձավ Աթաթուրքի շրջանին: Վերջին տարիներին մենք տեսնում էին, որ անընդհատ Էրդողանը քայլեր էր ձեռնարկում իր միանձնյա կառավարումը ուժեղացնելու առումով։ Եվ սա, այսպես ասած, օրինականացրեց դա: Նրան պետք է մի այնպիսի Թուրքիա, որ ավելի իսլամամետ քաղաքականություն վարի, այնպիսի Թուրքիա, որն ավելի վճռական արտաքին քաղաքականություն կվարի: Այդ վճռականությունը ես իհարկե մեղմ ասացի․ այն շատ անգամ վերածվում է արկածախնդրության: Նրան պետք է այնպիսի Թուրքիա, որը ավելի իր կողմից հեշտ կառավարվող կլինի: Իմ ընդհանուր գնահատականը այն է, որ նա ըստ էության սանձել է Թուրքիան»:

Տարածաշրջանային հետազոտությունների կենտրոնի ղեկավար Ռիչարդ Կիրակոսյանը վստահ է, որ բացարձակ նախագահական կառավարման համակարգում Էրդողանը գրեթե «սուլթանին հավասար» իշխանություն կունենա, ինչը նրան առավել վտանգավոր է դարձնում․ - «Սա միայն անցում չէ կառավարման նախագահական համակարգի: Սա նշանակում է նաև ավելի հզոր նախագահ՝ առանց հաշվետողականության, ով ունի իշխանություն թույլ դատական համակարգի ու մարգինալացած խորհրդարանի նկատմամբ: Այսպիսի մեկ մարդու համակարգն իրապես վտանգավոր է, ինչպես Ստալինի ու Հիտլերի պարագայում»:

Փորձագետի պնդմամբ, իշխանությունն ամրապնդելով Էրդողանը հանդիպելու է Արևմուտքի դատապարտմանը, ինչը Թուրքիան ավելի կմոտեցնի Ռուսաստանին՝ վտանգ ստեղծելով Հայաստանի համար․ - «Մենք պետք է ողջունենք․ բայց հավանաբար նաև զգուշանանք Մոսկվայի և Անկարայի միջև հարաբերությունների բարելավումից, ինչը կարող է առնչվել Լեռնային Ղարաբաղի խնդրին: Տարածաշրջանային հեռանկարի առումով մենք պետք է վախենանք պատմության կրկնությունից, երբ ռուս-թուրքական համագործակցության արդյունքում մենք կրկին կորուստ կունենանք»:

Ռուբեն Սաֆրաստյանը կարծում է, որ Թուրքիայի համար առաջնայինը քրդական պետության ստեղծումը կասեցնելն է, ինչպես նաև Մերձավոր Արևելքում ծավալվող գործընթացներում առավել ներգրավումը: Նման պարագայում Սաֆրաստյանը հայ-թուրքական հարաբերություններում էական փոփոխություն չի ակնկալում․ - «Հայաստանը աշխարհաքաղաքական առումով, տնտեսական առումով Թուրքիայի համար ներկա պայմաններում առաջնային նշանակություն չունի, դրա համար կարելի է թողնել հարաբերությունները նույն՝ գոյություն չունեցող մակարդակի վրա»:

Սահմանադրական հանրաքվեի նախնական արդյունքներով, երեկ Թուրքիայի բնակչության մեծամասնությունը կողմ է քվեարկել սահմանադրական փոփոխություններին, որով նախագահ Ռեջեփ Էրդողանը ստանում է աննախադեպ լիազորություններ և տեսականորեն մինչև 2029 թվականը նախագահելու հնարավորություն։

XS
SM
MD
LG