44-օրյա պատերազմի ժամանակ Հայաստանի զինված ուժերի գլխավոր շտաբի պետի պաշտոնը զբաղեցրած Օնիկ Գասպարյանն առաջարկում է Ազգային ժողովում փակ քննարկում կազմակերպել, որ «պայթեցնի պատերազմի մասին շրջանառվող բոլոր ստերն ու անհարկի շահարկումները»: 2020-ի աղետալի պատերազմից արդեն վեց տարի է անցել, ու բարձրաստիճան զինվորականը նախընտրական այս փուլն է համարում «իրականության հետ առերեսվելու ժամանակը»:
«Վերջին օրերին որոշ անձանց կողմից տեղեկատվական դաշտ են նետվել կեղծ լուրեր պատերազմական և հետպատերազմական իրադարձությունների վերաբերյալ՝ շահարկելով իմ անձը։ Իրականությանը չհամապատասխանող լուրեր տարածող անձինք օգտագործում են այն հանգամանքը, որ ես, գերադասելով ազգային և պետական շահը, զերծ եմ մնում պատերազմին վերաբերող հարցերին հրապարակային պարզաբանումներ տալուց։ Հետևաբար, առաջարկում եմ Ազգային ժողովում կազմակերպել փակ ձևաչափով քննարկում 2020 թվականի պատերազմի և հետպատերազմական իրադարձությունների վերաբերյալ», - հայտարարել է նա:
ԳՇ նախկին պետ Գասպարյանը ցանկանում է, որ քննարկմանը ներգրավվեն 44-օրյայի ընթացքում քաղաքական ու ռազմական առանցքային պաշտոն զբաղեցրածները, ինչպես նաև պետական գաղտնիքին առնչվելու թույլտվություն ունեցող գործիչները, զոհված ու անհետ կորած զինծառայողների հարազատները:
Քոչարյանը քննարկում կազմակերպելու իմաստ չի տեսնում
Խորհրդարանի պաշտպանության հանձնաժողովի նախագահ Անդրանիկ Քոչարյանը, որ այս հարցով քննարկում կազմակերպելու իրավասություն ունի, «Ազատությանն» ասաց՝ Գասպարյանի առաջարկին ընդառաջելու իմաստ չեն տեսնում: «Օնիկ Գասպարյանը քննիչ հանձնաժողվում երկու օր պատասխանել է հարցերի, և դա ներառված է զեկույցում: Բոլոր բացատրությունները ինքը տվել է, ներկայացրել նաև իր նկատառումները: Հիմա ի՞նչ է ուզում»,- արձագանքեց Քոչարյանը:
44-օրյա պատերազմի հանգամանքներն ուսումնասիրելու համար 2022-ին ստեղծված քննիչ հանձնաժողովն անցած տարի ավարտեց աշխատանքը, սակայն զեկույցն այդպես էլ չհրապարակվեց, ուղարկվեց խորհրդարանի գաղտնի բաժին: Անհետ կորածների հարազատները մինչ օրս պահանջում են բացահայտել այդ փաստաթուղթը: Քննիչ հանձնաժողովը միակ ձևաչափն էր, որտեղ Օնիկ Գասպարյանը ներկայացրել է պատերազմի մանրամասները:
ԿԱՐԴԱՑԵՔ ՆԱԵՎ
«Փաշինյանին մաքրագործել և հրեշտակի թևեր հագցնել չի հաջողվել». ի՞նչ է կարդացել Գեղամ Մանուկյանը 44-օրյա պատերազմի զեկույցումԿԱՐԴԱՑԵՔ ՆԱԵՎ
44-օրյայի զեկույցն ուղարկվել է գաղտնի բաժին. հանրությանն այն հասանելի չի լինիՆրա մասնակցությամբ նիստը, ի դեպ, տպավորել էր հանձնաժողովի նախագահ Անդրանիկ Քոչարյանին. «Ես հասկացա, որ ինքն ի վիճակի է անել ոչ միայն վերլուծություններ, արձանագրել փաստեր, այլ նաև իր անցած ճանապարհով կարող է նաև մեր կրթական ծրագրերի մեջ ունենալ իր ուրույն մասնակցությունը»:
Թե երեք տարի անց ինչ հարցերի է ուզում անդրադառնալ նախկին բարձրաստիճան զինվորականը, որոնց մասին չի խոսել քննիչ հանձնաժողովում, պարզ չէ: Գասպարյանը նաև չի հստակեցրել՝ կոնկրետ ինչ սուտ է ցանկանում բացահայտել, որ վերջին օրերին լսել և վրդովվել է:
Պաշտպանության հանձնաժողովի ընդդիմադիր անդամ Տիգրան Աբրահամյանի կարծիքով՝ այս առաջարկի հավանական պատճառն այն է, որ 44-օրյայի ցանկացած դրվագ առնչվում է Գասպարյանին, իսկ վերջին շրջանում հենց նրա գործողություններն են քննարկվել, այդ թվում՝ խորհրդարանում:
«Սեյրան Օհանյանը խոսել է փաստերի մասին, այն իրողությունների, որոնք հանրային առումով արձանագրված են, միգուցե դրանցում կան տարբեր նրբերանգներ, տարբեր չբացահայտված որոշումներ կամ հրամաններ, բայց այն, ինչ որ առկա է դաշտում, Սեյրան Օհանյանը ներկայացրեց դրա վերաբերյալ իր վերլուծությունը, որը բավականին ռացիոնալ է», - «Ազատության» հետ զրույցում նշեց Աբրահամյանը:
Ընդդիմադիր «Հայաստան» խմբակցության ղեկավար, պաշտպանության նախկին նախարար Սեյրան Օհանյանը օրերս խորհրդարանում հենց վարչապետի ներկայությամբ էր պնդել, թե Լեռնային Ղարաբաղի պաշտպանության բանակը 283 կմ պաշտպանության գոտի է ունեցել, որից 265-ը մինչև 2020 թվականի հոկտեմբերի 27-ը պահել են: Պատերազմն ավարտվել էր մոտ երկու շաբաթ անց՝ նոյեմբերի 9-ին:
«Այն տարածքով են Ձեր ասած գեներալները փախել, և ես գտնում եմ, որ այդ պատասխանատվությունը հենց Ձեզ վրա է, որովհետև եթե ՊԲ-ն է որոշում ընդունում, հաստատում է Գլխավոր շտաբը կամ Ղարաբաղի նախագահը, իսկ եթե մի քանի զորամիավորում են՝ ՊԲ-ն և մի քանի հայաստանյան զորամիավորումներ, ապա ԳՇ պետն է այնտեղ որոշում ընդունում, և հաստատում եք Դուք: Ձեր պատասխանատվության գոտիով է Ադրբեջանը շրջանցել, եկել, հասել Շուշի, Բերձոր և ՀՀ սահմաններ՝ Գորիս, Կապան, Մեղրի», - ասել էր Օհանյանը:
Վարչապետ Փաշինյանը իր ելույթում չէր արձագանքել Օհանյանին, որը պնդում էր, թե Նիկոլ Փաշինյանի սխալների հետևանքով է ադրբեջանական զորքը հասել Շուշի: Ինքը՝ Փաշինյանը, դեռ 2021-ի քարոզարշավին զգուշացնում էր, թե Շուշիի անկման համար պետք է պատասխան տա Օնիկ Գասպարյանը. «Ինքը պետք է դատարանում բացատրի, թե Շուշիի օգնության հասնող խումբը ինչու է օրուկես ուշացումով տեղ հասել»:
ԿԱՐԴԱՑԵՔ ՆԱԵՎ
Ինչպես ընկավ Շուշին. մեղավորների փնտրտուքը շարունակվում էՏիգրան Աբրահամյանը մի քանի հարց ունի Օնիկ Գասպարյանին
Օնիկ Գասպարյանը ոչ միայն դատարանում, այլև առհասարակ մինչև օրս հանրությանը հետաքրքրող հարցերի հրապարակային չի անդրադարձել: Նախկին մի շարք բարձրաստիճան զինվորականների քրեական գործերով հարցաքննվել է, բայց ինքը ոչ մի գործով չի անցնում: Ընդդիմադիր պատգամավոր Տիգրան Աբրահամյանը, որ նաև 44-օրյայի զեկույցին է ծանոթ, բավարարված չէ Օնիկ Գասպարյանի բացատրություններից: Այժմ էլ, ասում է, հարցերը նրան շատ են, բայց դրանց պատասխանները, ըստ Աբրահամյանի, պետք է հրապարակային տրվի: Առնվազն մի քանի կարևոր հարց ինքն ունի անգամ զեկույցին ծանոթանալուց հետո, առաջինը՝ ինչո՞ւ զորքերը ժամանակին չեն բերվել մարտական պատրաստության ամենաբարձր վիճակի, երկրորդը՝ ինչո՞ւ պատերազմական վիճակում զորակոչը համապատասխան պլաններով չի իրականացվել:
«Երրորդը՝ շատ կարևոր կլինի, որ Օնիկ Գասպարյանը՝ որպես քաղաքական որոշումներին որոշակի մասնակից, ասի, թե ինչ է եղել պատերազմի ընթացքում, ռուսական կողմից ինչ առաջարկներ են ներկայացվել, որն է եղել իր մոտեցումը, և արդյոք հնարավորություն տեսել է պատերազմը կանգնեցնելու: Իհարկե, որոշումը քաղաքական իշխանությանն է պատկանում, բայց Օնիկ Գասպարյանն այդ ժամանակահատվածում մեծ թվով փոքր ֆորմատի քննարկումներ, խորհրդակցություններ է որոշել, որի հիման վրա նաև քաղաքական որոշումներ են կայացվել, և Օնիկ Գասպարյանն այստեղ, բնականաբար, ասելիք ունի», - ասաց պատգամավորը:
2020-ի պատերազմից ուղիղ մեկ շաբաթ անց այն ժամանակ Զինված ուժերի գլխավոր շտաբի պետ Օնիկ Գասպարյանը հայտարարեց, թե պատերազմի չորրորդ օրը զեկուցել է իրավիճակն ու ասել, որ անհրաժեշտ է երկու-երեք օրվա ընթացքում կանգնեցնել պատերազմը: Նիկոլ Փաշինյանն արձագանքեց ամիսներ անց՝ հերքելով Գասպարյանի ասածները: Այդ ժամանակ բանակի ղեկավարությունը՝ Օնիկ Գասպարյանի գլխավորությամբ, պահանջում էր վարչապետի հրաժարականը՝ համարելով, որ նա ի վիճակի չէ ընդունելու ադեկվատ որոշումներ, երկրին էլ հասցրել է կործանման եզրին: Այս գնահատականից մոտ երկու շաբաթ անց Գասպարյանը դատարանում վիճարկում էր իրեն պաշտոնից ազատելու Փաշինյանի որոշումը: