Ադրբեջանում հավատարմագրված դիվանագիտական կորպուսի ներկայացուցիչներն այսօր այցելել են Գանձասար:
APA լրատվական գործակալության փոխանցմամբ՝ դիվանագետներին պատմել են վանքի «պատմությունը»: Ադրբեջանական գործակալությունը պնդում է, թե «Գյանջասարի» եկեղեցու հիմքերը գցել է «աղվանական իշխան Հասան Ջալալը» 1216-1238 թվականներին:
Օտարերկրյա դիվանագետների հետ Գանձասար և Դադիվանք այցելությունների մասին տեսանյութ է տարածել Ադրբեջանի նախագահի արտաքին քաղաքականության հարցերի բաժնի ղեկավար Հիքմեթ Հաջիևը, որը ևս հայտարարել է, թե «Գյանջասարը» և «Խուդավենգը» «հին Կովկասյան Աղվանքի» քրիստոնեական ժառանգության անբաժանելի մասն են:
Հաջիևը նույնպես խոսել է «աղվանական իշխան Հասան Ջալալի» կողմից Գանձասարի եկեղեցու հիմնադրման մասին, ապա պնդել, թե «օկուպացիայի տարիներին» երկու պատմական հուշարձանները «ռեստավրացիայի» անվան տակ արտաքին տարբեր միջամտությունների են ենթարկվել, ինչի արդյունքում խախտվել են նրանց ճարտարապետական իսկությունը և սկզբնական տեսքը»:
Իլհամ Ալիևի օգնականը վստահեցրել է, թե ադրբեջանական պետությունը նվիրված է պատմական, մշակութային և կրոնական հուշարձանների պահպանմանը, պաշտպանությանը և վերականգնմանը՝ անկախ դրանց ծագումից և կրոնական պատկանելիությունից, և որ այդ ոլորտում Ադրբեջանի փորձը «միջազգային ճանաչում է ձեռք բերել»:
«Մենք պատրաստ ենք այդ փորձը կիսել այլ երկրների հետ, այդ թվում՝ մեր հարևանների», - հայտարարել է Հաջիևը:
Ադրբեջանցի պաշտոնյան նաև «այդ հարցով կեղծ լուրեր և աղավաղված նարատիվներ տարածող լրատվամիջոցներին» կոչ է արել տեղում այցելել պատմական հուշարձաններ և իրականությունը տեսնել սեփական աչքերով:
«Տեսնել՝ նշանակում է հավատալ», - APA-ի փոխանցմամբ՝ պնդել է Հիքմեթ Հաջիևը:
Մայր Աթոռն ու հայկական մշակութային ժառանգությամբ զբաղվող մասնագետները բազմիցս ահազանգել են 2020 թվականի պատերազմից ու հատկապես երեք տարի առաջ Արցախի հայաթափումից հետո Լեռնային Ղարաբաղում հայկական եկեղեցիների, գերեզմանոցների և այլ հուշարձանների ոչնչացման ու փոփոխման, այդ թվում՝ աղվանականացման մասին։
Այս տարվա ապրիլին, մասնավորապես, «Ազատության» ձեռք բերած արբանյակային լուսանկարները հաստատել էին, որ Ստեփանակերտում քանդվել են Սուրբ Աստվածածնի Մայր տաճարն ու Սուրբ Հակոբ եկեղեցին։ Ադրբեջանի իշխանությունները երկու եկեղեցիների քանդումը հիմնավորել էին՝ դրանք անվանելով «օկուպացիայի խորհրդանիշներ»։
Օրեր առաջ էլ Կովկասի ժառանգության մշտադիտարկման միջազգային կենտրոնը արբանյակային լուսանկարներով փաստագրել էր Շուշիի պատմական արևելյան գերեզմանոցի ոչնչացումը։ 12-13-րդ դարերի խաչքարերով ու պատմական տապանաքարերով տարածքը հողին է հավասարեցվել, իսկ դրա մի մասով այժմ կոյուղատար է անցկացվում։