Cyber Partisans BY և Silent Crow հաքերային խմբերը հայտարարել են, որ կոտրել են Ռուսաստանի Դաշնային պետական վիճակագրական ծառայությունը (Ռոսստատ) և գողացել են մոտ 23 տերաբայթ տվյալ, այդ թվում՝ ներքին փաստաթղթեր, ժողովրդագրական և տնտեսական վիճակագրություն, ինչպես նաև Ուկրաինայի դեմ պատերազմում ռուս զոհերի մասին տվյալներ, տեղեկացնում է Euronews-ը։
Հրապարակված նյութերը հաքերներին թույլ են տվել իրականացնել իրենց սեփական հաշվարկները: Ըստ Cyber Partisans BY-ի տվյալների՝ 2022 թվականի փետրվարին Ուկրաինա Ռուսաստանի լայնածավալ ներխուժման սկզբից ի վեր զոհվածների թիվը 2026 թվականի օգոստոսի 27-ի դրությամբ կազմել է առնվազն 393,881 ՌԴ քաղաքացի։ Silent Crow-ն նշում է ավելի մեծ թիվ՝ 450,100 զոհ։
Գնահատականների նման էական տարբերությունը, ըստ լրատվամիջոցի, ստացվել է կորուստների հաշվարկման տարբեր մեթոդների արդյունքում:
Cyber Partisans BY-ն իր հաշվարկում ներառել է այն մահերը, որոնց համար որպես պատճառ նշված են եղել ռազմական գործողությունները կամ դրանց հետևանքները:
Մինչդեռ Silent Crow-ն, մարտական գործողությունների հետ կապված մահերից բացի, իր հաշվարկներում ներառել է նաև մահերի այլ կատեգորիաներ՝ ոչ մարտական կորուստներ զինծառայողների շրջանում, ահաբեկչական գործողությունների հետևանքով մահեր, ինչպես նաև Ռուսաստանում գրանցված, բայց օկուպացված տարածքներում կամ Ուկրաինայում մարդկանց մահվան դեպքեր, երբ մահվան ճշգրիտ պատճառը չի նշվում:
Ինչո՞ւ են այս թվերը կարևոր
Ռուսաստանը մարտական կորուստների վերաբերյալ պաշտոնական վիճակագրություն չի հրապարակել 2022 թվականի սեպտեմբերից ի վեր։ Ավելին, 2024 թվականից ի վեր Ռոսստատը դադարեցրել է մահվան պատճառների վերաբերյալ տարեկան տվյալների հրապարակումը, ինչը զգալիորեն բարդացնում է պատերազմի ժողովրդագրական ազդեցության մասին անկախ գնահատականներ տալը։
Այս ֆոնին, գործակալության ներքին վիճակագրական տվյալներին հասանելիությունը կարող է հնարավորություն տալ ավելի ճշգրիտ գնահատել մարդկային կորուստների մասշտաբները։ Նոյեմբերի 8-ի դրությամբ BBC-ի ռուսական ծառայության և Mediazona-ի համատեղ տվյալների բազան, որը հավաքում է զոհված ռուս զինծառայողների անունները, պարունակում է մոտ 286,000 անուն։ Սակայն այս ցուցակը, ըստ լրատվամիջոցի, ակնհայտորեն թերի է, հատկապես պատերազմի վերջին ամիսների համար։
Meduza-ի և Mediazona-ի համատեղ ուսումնասիրությունը, որը հիմնված է ժառանգության գրանցամատյանի տվյալների վերլուծության վրա, 2025 թվականի վերջին ռուս զինծառայողների շրջանում զոհերի թիվը գնահատել է մոտ 350,000։ Այսինքն, հաքերային խմբերի գնահատականները համապատասխանում են նախկինում հրապարակված անկախ ուսումնասիրություններին, չնայած սա դեռևս չի հաստատում յուրաքանչյուր առանձին թվի ճշգրտությունը։
Տվյալների իսկության ստուգում
Meduza-ն և Mediazona-ն հայտնել են, որ հասանելիություն են ստացել հաքերների հրապարակված տվյալներին և սկսել են ստուգել դրանք։ Լրագրողները մտադիր են պարզել ոչ միայն նյութերի իսկությունը, այլև դրանցում պարունակվող տվյալների ամբողջականությունը։ Մասնավորապես, նրանք պետք է բացառեն տվյալների դիտավորյալ աղավաղման հնարավորությունը։
Բացի դրանից, բժշկական գրառումներում թվարկված մահվան պատճառները միշտ չէ, որ արտացոլում են անձի մահվան իրական հանգամանքները: Ռոսստատի ներքին տվյալների բազաները չեն պարունակում անհետ կորած անձանց վերաբերյալ թարմ տեղեկատվություն: Նման անձինք կարող են մահացած հայտարարվել միայն զգալի ժամանակահատվածից հետո:
Հետևաբար, ըստ լրատվամիջոցի, նույնիսկ պետական վիճակագրական գործակալության տվյալները թույլ չեն տալիս ավտոմատ կերպով ստանալ ռուսական կողմից ռազմական կորուստների վերջնական թիվը։
«Եթե արտահոսքի իսկությունն ու ամբողջականությունը հաստատվեն, արդյունքում ստացված նյութերը կարող են դառնալ պատերազմի դեմոգրաֆիկ հետևանքների վերաբերյալ Ռուսաստանի համար տվյալների ամենաամբողջական աղբյուրներից մեկը»,- գրում է Euronews-ը։
