Մատչելիության հղումներ

Քաջարանցիներն ընդդեմ Զանգեզուրի պղնձամոլիբեդենային կոմբինատի


Սյունիքի մարզի Քաջարան գյուղի բնակիչները կտրականապես դեմ են համայնքային սեփականություն հանդիսացող հողատարածքները Զանգեզուրի պղնձամոլիբդենային կոմբինատին զիջելու հնարավորությանը, ինչը, նրանց համոզմամբ, առնվազն էկոլոգիական առումով հավասարազոր է գյուղն իսպառ կործանելուն:

Այս տարվա գարնանը կառավարությունը որոշում է կայացրել Սյունիքի մի շարք համայնքներին, այդ թվում Քաջարան գյուղին պատկանող որոշ տարածքներ բացառիկ գերակա շահ ճանաչելու եւ դրանց նպատակային նշանակությունը փոփոխելու մասին: Նշված տարածքներում աշխատանքներ պետք է իրականացնի Զանգեզուրի պղնձամոլիբդենային կոմբինատը: Քաջարան գյուղի հանքերը, ըստ համայնքի բնակիչների, նախատեսվում է ընդլայնել սահմանամերձ գոտու բեռնաթափման հաշվին. հանքի շահագործման հաշվին քանդվելու է գյուղի գերեզմանատունը:

Քաջարանի գյուղապետ Ռաֆիկ Աթայանը «Ազատություն» ռադիոկայանի հետ զրույցում վրդովմունքով փաստեց, որ իրենք այդ մասին տեղեկացել են մամուլից եւ իրենց կարծիքը բացարձակապես հաշվի չի առնվել, չի կազմակերպվել որեւէ հանրային քննարկում: Գյուղապետի խոսքով, իրենք բողոքներ են հղել թե' կոմբինատի ղեկավարությանը, թե' կառավարությանը, եղել են հանդիպումներ, սակայն հարցը մնացել է առկախ: Ըստ Աթայանի` իրենք փոխհատուցման հարց չեն բարձրացում եւ առհասարակ դեմ են իրենց տարածքները հանձնելուն: «Ողջ գյուղով կանգնած ենք, եթե պնդեն, արյունահեղություն է լինելու», - հավաստիացրեց գյուղապետը:

«Կոմբինատի տնօրինությանը բազմիցս հանդիպել ենք, որոշակի պայմանավորվածություն ենք ձեռք բերել, բայց հիմա մնացել ենք օդից կախված: Կոմբինատը անընդհատ տեխնիկա է մտցնում տարածքը շահագործելու համար, մենք տեխնիկան հանել ենք, իրենք հանդիպել են գյուղացիների դիմադրությանը, արյունահեղություն է կատարվելու», - ասաց Աթայանը:

Զանգեզուրի պղնձամոլիբդենային կոմբինատի 60 տոկոսի սեփականատերը գերմանական «Քրոնիմետ» ընկերությունն է, բաժնետոմսերի 15 տոկոսը պատկանում է «Մաքուր երկաթ» գործարարին, «Զանգեզուր մայնինգ»-ը եւ «Արմենիան մոլիբդեն պրոդաքշըն»-ը ունեն 12.5-ական տոկոսի բաժնետոմսեր:

«Ինչպե՞ս կարելի է հանդուրժել այս վիճակը, մի սահմանամերձ, պատմական գյուղ զոհաբերում են հանուն օտարերկրացի գործարարի», - ասում է Քաջարանի գյուղապետը:

Գյուղի այն բնակիչներին, ովքեր աշխատում են կոմբինատում, ըստ գյուղապետի, արդեն սկսել են սպառնալ, որ ընդդիմանալու դեպքում աշխատանքից կհեռացնեն: Գյուղն արդեն, Աթայանի խոսքով, գրեթե ամբողջովին փոշով է ծածկված:

Զանգեզուրի պղնձամոլիբդենային գործարանի երեւանյան գրասենյակից «Ազատություն» ռադիոկայանին խորհուրդ տվեցին կապվել Քաջարանի գրասենյակի հետ, սակայն նրանց հետ կապվել չհաջողվեց: Իսկ հարցին, թե որքանո՞վ է հիշյալ տարածքներում հանքի շահագործումը համապատասխանում բնապահպանական նորմերին, բնապահպանության նախարարությունից խոստացան պարզաբանումներ ներկայացնել ավելի ուշ:

Մինչդեռ «Էկոլուր» հասարակական կազմակերպության նախագահ Ինգա Զարաֆյանը «Ազատություն» ռադիոկայանին փոխանցեց, որ հանքի ընդլայնման արդյունքում հավանական բնապահպանական ռիսկերի գնահատումը ոչ միայն հկ-ն, այլեւ այդ տարածքները բացառիկ գերակա շահ ճանաչած կառավարությունը չունի:

«Այսինքն ռիսկեր կան, ռեալ աղտոտում կա, եւ մենք արդեն գիտենք, որ օրինակ, Քաջարան քաղաքից սկսած մինչեւ Կապան` մի հսկայական տարածք, արդեն աղտոտված է ծանր մետաղներով: Քաջարան գյուղը Քաջարան քաղաքից մի փոքր բարձր է տեղակայված: Իհարկե, փոշին նստում է Քաջարան գյուղի վրա, եւ դա տոքսիկ փոշի է, որ մոլիբդեն եւ տարբեր այլ ծանր մետաղներ է պարունակում, բայց գոնե ջուրը, որ նրանք ստանում են, դեռ այդքան աղտոտված չէ, քանի որ գալիս է վերեւից: Ջուրը, որը հոսում է արդեն Քաջարան քաղաքից ներքեւ, արդեն լրիվ աղտոտված է: Մենք չունենք այդ գնահատումը, որովհետեւ քանի տարվա ընթացքում մեր կառավարությունը այդ գնահատումը չի տալիս», - ասաց Զարաֆյանը:

Քաջարանցիները պնդում են, որ բացի էկոլոգիական վտանգներից գյուղին սպառնում են նաեւ սոցիալական խնդիրներ:

«Գյուղացիներ կան, ովքեր զբաղվում են հողագործությամբ, իրենց ապրուստը այդպես են հայթայթում: Այսօր սոցիալ-տնտեսական ծրագրեր են մշակում գյուղի մասին, բայց եթե գյուղին էկոլոգիական վնաս հասցնեն, ո՞վ պետք է ապրի այնտեղ», - «Ազատություն» ռադիոկայանին հետ զրույցում ասաց ծնունդով քաջարանցի Մերուժան Աթայանը:

Ինգա Զարաֆյանն ասաց, որ մարզի եւ կոմբինատի ղեկավարությանը իրենք էլ են փոխանցել Քաջարան գյուղի բնակիչների` իրենց տարածքներ անգամ արյան գնով պաշտպանելու պատրաստակամությունը: «Որեւէ արձագանք, սակայն նրանցից չստացանք», - տարակուսում է «Էկոլուր»-ի ղեկավարը:

please wait

No media source currently available

0:00 0:04:24 0:00
Ուղիղ հղում

Կարդալ մեկնաբանությունները (2)

Ուղիղ հեռարձակում

XS
SM
MD
LG