Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը (ՄԻԵԴ) հրաժարվել է քննել Ռուսաստանի դեմ ներկայացված 879 բողոքները։ Դրանք վերաբերում են 2022 թվականի սեպտեմբերի 16-ից առաջ կատարված խախտումներին։
Բողոքները, ի թիվս այլ բաների, վերաբերում էին կալանքի պայմաններին, արդար դատաքննության իրավունքի խախտումներին, սեփականության իրավունքներին, խոսքի ազատության սահմանափակումներին և տեղաշարժի ազատությանը: Դատարանը միակ բացառությունը կատարել է Ռուսաստանի կողմից Ուկրաինա ներխուժման հետ անմիջականորեն կապված բողոքների համար:
Դիմումատուները տարիներ շարունակ սպասել են իրենց բողոքների վերաբերյալ որոշման. դատարանի կողմից մերժված ամենավաղ բողոքը ներկայացվել է 2007 թվականին։
Դատավորները քաղաքացիների փաստարկները համարել են «պոտենցիալ հիմնավորված», սակայն կարճել են վարույթը: ՄԻԵԴ-ի դիրքորոշումն այն է, որ այս գործերը «չեն բարձրացնում հարցեր, որոնք էական նշանակություն ունեն Ռուսաստանի պատասխանատվությունը սահմանելու համար»: Դատարանն իր որոշման մեջ նաև նշվում է, որ մնացած բողոքները չեն ընկնում դատարանի մնացորդային իրավասության շրջանակում դիտարկվող որևէ կատեգորիայի տակ:
Մեկնաբանելով որոշումը՝ «Խոշտանգումների դեմ պայքարի» խումբը նշել է, որ դատարանը հազարից ավելի մարդկանց փաստացի մերժել է հասանելիություն տրամադրել «միջազգային արդարադատությանը»՝ այդպիսով «չպահպանելով մարդու իրավունքների սկզբունքները և գործելով խտրական ձևով»։
«Ռուսների համար ՄԻԵԴ-ը միշտ եղել է արդարադատության վերջին հույսը, և այսօր այդ անորսալի հույսը մեկընդմիշտ հօդս է ցնդել։ Իրավունքների խախտումների և դրանք ազգային մակարդակով վերականգնելու անհնարինության առջև կանգնած՝ ռուսները հավատում էին, որ անկախ միջազգային դատարանը, ի վերջո, կքննի իրենց գործը, կկայացնի օբյեկտիվ որոշում և կվերականգնի արդարադատությունը», - ասվում է հայտարարությունում:
2022 թվականի մարտին Ռուսաստանը հեռացվեց Եվրոպայի խորհրդից՝ Ուկրաինայի դեմ ագրեսիայի պատճառով։ Նույն թվականի սեպտեմբերի 16-ին այն պաշտոնապես դադարեց լինել Մարդու իրավունքների եվրոպական կոնվենցիայի կողմ։
ՄԻԵԴ-ը շարունակել է իրականացնել իր մնացորդային իրավասությունը և քննարկել 2022 թվականի սեպտեմբերի 16-ից առաջ տեղի ունեցած խախտումների դեպքերը։ Ռուսաստանը հրաժարվում է վճարել դատարանի կողմից նշանակված փոխհատուցումները։