Դատարանը մի քանի օր առաջ որոշել է, որ «Անկախության մեր ճանապարհը» Հանրային հեռուստաընկերության սեփականությունն է, ու ֆիլմի հեղինակը՝ Տիգրան Պասկևիչյանն այն չի կարող ցուցադրել: Օրինակ, «Յութուբ»-ով ու հրապարակային այլ աղբյուրներով էլ չի կարող հանրությանը հասցնել:
«Իրենք դիմել են, որ ինձ արգելեն, որ ես էդ փոքր լսարաններում էլ չկարողանամ ցուցադրել», - ասաց Պասկևիչյանը:
Ֆիլմը վավերագրողին է պատվիրել Հանրային հեռուստաընկերությունը՝ Անկախության հռչակագրի 30-ամյակի առթիվ, որ ցուցադրեն 2020-ին: 4,2 միլիոն դրամ են վճարել ու 2020-ից Հանրայինի արխիվում է, Փաշինյանի իշխանության վերջին վեց տարվա ընթացքում ոչ մի անգամ ֆիլմը չի ցուցադրվել:
«Խոսում է նրա մասին, թե ոնց է քայլ առ քայլ Հայաստանի Հանրապետությունը անկախացել, ոնց է ստեղծվել Հայաստանի Հանրապետությունը: Ես հասկանում եմ, որ սա մի բան է, որը դիսկանֆորտ է պատճառում և՛ Նիկոլ Փաշինյանին, և՛ իր մերձավոր շրջապատին: Այս ֆիլմը եթե Նիկոլ Փաշինյանը նայի, ինքը կընկնի խորը դեպրեսիայի մեջ, թե ինքը ինչ է քանդել, ինչ ոգի է վարի տվել», - նշեց նա:
Հայաստանի անկախության ճանապարհի մասին ֆիլմը ինչո՞ւ պատվիրատուն չի հեռարձակել, հեղինակին այս տարիների ընթացքում չեն պարզաբանել: Պասկևիչյանն ասում է՝ 2023 թվականին նամակ է գրել, առաջարկել է՝ եթե ցույց չեն տալիս, պայմանագիրը վերանայեն ու ինքը սեփական միջոցներով ցուցադրի. «Որևէ պատասխան չեկավ այդ նամակին»:
Պասկևիչյանն անցած տարի Հայ ազգային կոնգրեսի գրասենյակում է ցուցադրել, մի քանի անգամ նաև փակ սրահներում՝ փոքր խմբի համար, Հանրայինում իմացել են ու դիմել է դատարան: Ոչ թե հեղինակային իրավունքի պաշտպանության, այլ գույքի նկատմամբ սեփականությունը դատարանով հաստատելու, ասում է հրապարակախոսը, ու հիմա նրան դատարանով են արգելում, որ ֆիլմի կրիչը գրպանից հանի:
«Սա Փաշինյանի ուղերձների սպասարկում է», - ընդգծեց Պասկևիչյանը:
Անկախության ճանապարհի մասին ֆիլմը Հանրայինում կողպելը պատահական չէ, վերևից ցուցում է ու պարտադիր չէ, որ դա լինի ուղիղ հրահանգ, ասում է Տիգրան Պասկևիչյանը: Նիկոլ Փաշինյանի ուղերձներն են դրա մասին հաստատում: Ադրբեջանի հետ խաղաղության պատրաստվող վարչապետը երկու շաբաթ առաջ հրապարակային զգուշացրեց Անկախության հռչակագիրը պատերազմի կրակ է: «Ոչ թե Անկախության հռչակագիր է, ինքը կոնֆլիկտի հռչակագիր է», - հայտարարել է Նիկոլ Փաշինյանը:
«Ենթադրենք իրենք տենց ահավոր սարսափի մեջ են Ալիևից, թող ցույց չտան: Համալսարանից ինձ զանգում են ասում են՝ «ուզում ենք հրավիրենք, բերեք էդ ֆիլմը ցույց տաք մեր ուսանողներին», ես ասում եմ՝ կներեք, չեմ կարող, որովհետև ես դատի մեջ եմ այդ հարցով: Ի՞նչն է խանգարում, որ ես լոկալ տեղերում ցուցադրություններ անեմ: Էդ նշանակում է, որ իրենք ջերմեռանդորեն են որոշել ծառայել ալիևյան իշխանությանը: Դա նշանակում է, որ մենք շուտով դառնալու ենք ալիևյան իշխանության կցորդը ուղղակի», - ասաց ֆիլմի հեղինակը:
Տիգրան Պասկևիչյանը համոզված է՝ հենց իշխանության գրաքննության հետևանքն է, որ ֆիլմը արգելեցին նաև հրապարակային այլ հարթակներում ցուցադրել: Փաշինյանի ամենօրյա հայտարարությունները գրաքննության ցուցումներ են, որի մասին բաց խոստովանում է: Ցեղասպանության թանգարանի տնօրենին պաշտոնից ազատելու հրապարակային խոստովանությունն էլ է դրա մասին վկայում, պնդում է հեղինակը:
ԿԱՐԴԱՑԵՔ ՆԱԵՎ
Ցեղասպանության թանգարան-ինստիտուտի տնօրենը ազատվել է Փաշինյանի ցուցումով՝ Վենսին Արցախի մասին գիրք նվիրելու համար«Իրենք որոշել են բրեժնևյան մեթոդներով իրենց խնդիրները լուծել, դա չի հաջողվի, նախ, որովհետև հիմա ինֆորմացիոն բոլորովին այլ իրավիճակ է, երկրորդը, դա չհաջողվեց նաև Սովետական միության նման հզոր երկրի: Չի հաջողվում, դա աշխարհում փորձված բան է», - ասաց Պասկևիչյանը:
Պասկևիչյանին արձագանքում է Հանրային հեռուսըանկերության տնօրենը
Ֆիլմն արգելված չէ: Պասկևիչյանի մեղադրանքներին արձագանքում է Հանրային հեռուսըանկերության տնօրենը: Հովհաննես Մովսիսյանը պարզաբանել է, թե գրաքննության մասին խոսք չկա, պայմանագրային պարտավորությունները չեն կատարվել: Հեղինակը ֆիլմը չի հանձնել պայմանագրով նախատեսված ժամկետում:
Եթե 2020-ի օգոստոսին չի հասցրել հեղինակը, ինչո՞ւ հաջորդ տարիներին չեն ցուցադրել «Անկախության մեր ճանապարհը»: Հովհաննես Մովսիսյանը, սրան չի անդրադարձել: Պարզաբանել է, թե ինչու են դիմել դատարան:
«Չնայած դրան՝ որոշ ժամանակ անց հեղինակը սկսել է ֆիլմը ցուցադրել առանց իրավատիրոջ՝ Հանրայինի թույլտվության։ Եվ միայն այն պահին, երբ այդպիսի ցուցադրություններից մեկում հեղինակը սկսել է հրապարակային մեղադրանքներ հնչեցնել Հանրայինի հասցեին, առաջացել է անհրաժեշտություն իրավական արձագանքի։ Այդ պատճառով Հանրայինը դիմել է դատարան՝ պաշտպանելու իր իրավունքները։ Հատկանշական է նաև, որ դատական գործընթացի ընթացքում հենց հեղինակը փորձել է հաշտության գնալ», - նշել է Մովսիսյանը։
Որ բոլորը իրավիճակը գնահատեն, ֆիլմը հասանելի դարձնելու տարբերակներ են քննարկում, հայտարարել է Հանրային հեռուստաընկերության տնօրենը: Իսկ ինչո՞ւ հեղինակի՝ գրաքննության պնդումները չեն հերքում հենց Հանրայինի եթերում ֆիլմը ցուցադրելով: Հովհաննես Մովսիսյանը այս մասին ակնարկ անգամ չի արել: Հանրային հեռարձակողի խորհրդի նախագահ Վասակ Դարբինյանն էլ այս հարցին չպատասխանեց: Հրապարակախոսի պնդումները ժխտեց, թե մեր օրերում գրաքննություն գոյություն չունի:
Տիգրան Պասկևիչյանը համոզված է՝ ֆիլմի թեման է խնդիրը: Եթե Հանրայինը ժամանակավրեպ է համարում, թող չարգելեր այն ուրիշ հարթակներում էլ ցուցադրել: Ըստ հրապարակախոսի՝ Փաշինյանն արգելում է ամեն ինչ, ինչ իր կարծիքով խանգարում է իր դիվանագիտությանը: Բայց, թող իմանա, որ ճնշումը բերելու է ավելի ուժեղ հակազդեցության, զգուշացնում է Պասկևիչյանը: