Մատչելիության հղումներ

Հայ գիտնականները ավանդ են ունեցել տիեզերագիտության զարգացման մեջ


Գառնիի Տիեզերական հետազոտությունների թանգարանի տնօրեն Վահագն Գյուրզադյան

Գառնիի Տիեզերական հետազոտությունների թանգարանի տնօրեն Վահագն Գյուրզադյան

Երեւանում երեքշաբթի օրը մի շարք միջոցառումներով նշվեց դեպի տիեզերք առաջին մարդու` Յուրի Գագարինի թռիչքի 50-ամյակը:

Գիտությունների ազգային ակադեմիայում (ԳԱԱ) տեղի ունեցած գիտաժողովին մասնակցում էին նաեւ Ռուսաստանից ժամանած հյուրեր: ԳԱԱ-ի նախագահ Ռադիկ Մարտիրոսյանը իր ելույթում շեշտեց, թե ինչ լուրջ ձեռքբերումներ եւ նվաճումներ է ունեցել Հայաստանը տիեզերագիտության ասպարեզում այս 50 տարիների ընթացքում:

50 տարի առաջ այս օրը Յուրի Գագարինը ընդամենը մեկ պտույտ կատարեց երկրագնդի շուրջ, եւ վերադարձից հետո ողջ աշխարհի մարդկանց շուրթերին նրա անունն էր հնչում: Իհարկե, նա միայնակ չբացեց դեպի տիեզերք տանող ճանապարհը, նրա այդ պատմական թռիչքը նախապատրաստել էին 100-ավոր մարդիկ, որոնց անունները հիմա չեն հիշվում, ինչպես եւ չեն հիշվում տիեզերքի նվաճման համար բազմաթիվ ուսումնասիրություններ եւ գիտական հետազոտություններ կատարած հայ գիտնականների անունները: Դրանց թվում է նաեւ Գառնիի Տիեզերագիության ինստիտուտում կատարված աշխատանքը, որ գլխավորում էր անվանի ակադեմիկոս Գրիգոր Գյուրզադյանը, որի շնորհիվ էլ ինստիտուտում դեռ 10 տարի առաջ բացվեց Տիեզերական հետազոտությունների թանգարանը:

Այս թանգարանում բացառիկ նմուշներ են ցուցադրված` տիեզերքում ժամանակին աշխատած մոդուլներ, ապարատներ, սարքեր, որոնց վրա տեղադրված է եղել հայ գիտնականների պատրաստած տիեզերական աստղադիտակները` «Օրիոն-1»-ը եւ «Օրիոն-2»-ը:

Ինչպես այսօր «Ազատություն» ռադիոկայանի այցելության ժամանակ ասաց թանգարանի տնօրեն Վահագն Գյուրզադյանը` Գրիգոր Գյուրզադյանի որդին, ժամանակին Գառնիի Տիեզերական աստղագիտության ինստիտուտում իրենց թռիչքային պատրաստությունն էին անցում տիեզերագնացների խմբեր:

«Մոտ 40 տիեզերագնաց այստեղ է անցել իր պատրաստումը մինչեւ թռիչքը», - ասաց Գյուրզադյանը:

Նրա խոսքով` երբ 60-ականներին սկսվեց տիեզերական դարաշրջանի արշալույսը, Վիկտոր Համբարձումյանն ու իր հայրը` Գրիգոր Գյուրզադյանը իրենց գիտական համագործակցությամբ մեծ ճանապարհ բացեցին տիեզերքի ուսումնասիրության համար:

«Որոշեցին, որ կարեւոր է օգտագործել այդ հրթիռների հնարավորությունները, որպեսզի կատարեն ատղաֆիզիկոսների դարավոր երազանքը, այն է` դիտումներ կատարեն մթնոլորտից դուրս պայմաններում, երբ չկան մթնոլորտային աղավաղումները», - պատմում էր Վահագն Գյուրզադյանը:

Այժմ Տիեզերական աստղագիտության ինստիտուտի տարածքը լքված ու անմարդաբնակ մի վայր է դարձել: Փշրված, կոտրած ապակիներով շինություններում նախկինում տարբեր լաբորատորիաներ եւ գիտահետազոտական կաբինետներ են եղել: Ինստիտուտին պատկանող հսկայական հողային տարածքում, որտեղ նախկինում գիտաշխատողների կողմից մշակվող բերքտու այգիներ են եղել, այժմ ծառեր չկան:

Տիեզերք թռչելուց առաջ Գառնիում նախապատրաստական ուսումնական վարժանքներ ու դասընթացներ անցնող տիեզերագնացների հետ դեռ 60-ականներից աշխատած Աշոտ Զաքարյանը «Ազատություն» ռադիոկայանի հետ զրույցում պատմում էր, որ այն մեծ գիտատեխնիկական աշխատանքը, որ Գառնիում է իրականացվել է ժամանակին, արդեն, ցավոք, անցյալում է:

Զաքարյանն ասում էր, այդ կենտրոնը ցանկության դեպքում հնարավոր է վերականգնել:

«Քանի դեռ մասնագետները կան եւ տեխնոլոգիաները դեռ մեր մտքում կա, կարելի է», - հույս հայտնեց Զաքարյանը:

Ուղիղ հեռարձակում

XS
SM
MD
LG