Մատչելիության հղումներ

Փորձագետները քննարկում են ամերիկյան միջուկային զենքը Թուրքիայից դուրս բերելու նպատակահարմարությունը


Ամերիկյան ռազմական ինքնաթիռներ՝ Թուրքիայի «Ինջիրլիք» ավիաբազայում, արխիվ

Ամերիկյան ռազմական ինքնաթիռներ՝ Թուրքիայի «Ինջիրլիք» ավիաբազայում, արխիվ

Թուրքիայի «Ինջիրլիք» ավիաբազան, որտեղ ամերիկյան զինուժին պատկանող միջուկային մարտագլխիկներ կան, ԱՄՆ-ի և դաշնակիցների հիմնական հենակետն է՝ «Իսլամական պետություն» ահաբեկչական խմբավորման դեմ պայքարում:

Թուրքիայում հունիսի 15-ի հեղաշրջման փորձից հետո ակտիվացել են ամերիկյան միջուկային մարտագլխիկներն այդ երկրի տարածքից դուրս բերելու հարցով քննարկումները, որոնք առայժմ ընթանում են փորձագիտական մակարդակով:

Այդ քննարկումների ֆոնին Euractiv.com կայքը, վկայակոչելով անանուն աղբյուրներ, հաղորդում է, թե ամերիկացիներն արդեն սկսել են Թուրքիայի «Ինջիրլիք» ավիաբազայինց ատոմային ռումբերը տեղափոխել Ռումինիա: Այդ երկրի արտգործնախարարը, սակայն, անմիջապես հերքել է այդ լուրը՝ պաշտոնապես հայտարարելով՝ դա իրականությանը բացարձակապես չի համապատասխանում:

European Policy Center-ի ավագ փորձագետ Փոլ Իվանն այդ լուրերի առնչությամբ«Թվիթեր»-ում գրել է՝ Ռումինիան ՆԱՏՕ-ի միջուկային փոխանակման քաղաքականության մաս չի կազմում, ուստի՝ նման քայլը քաղաքականապես շատ ռիսկային կլիներ: Ավելի վաղ, այս ամսվա սկզբին, Վաշինգտոնում գործող Stimson Center վերլուծական կենտրոնը զեկույց էր հրապարակել, որում նշել էր, թե հուլիսի 15-ի հեղաշրջման փորձից հետո «Ինջիրլիք»-ում գտնվող շուրջ 50 ատոմային մարտագլխիկների անվտանգությունը հարցականի տակ է հայտնվել:

«Արդյո՞ք ԱՄՆ-ն կարող է պահպանել իր զենքերի նկատմամբ վերահսկողությունը Թուրքիայում առկա քաղաքացիական տևական հակամարտությունների պայմաններում, այս հարցն անպատասխան է»,- նշված է Stimson Center-ի զեկույցում: Փորձագետները նշել էին, որ միջուկային զենքը թուրքական բազայում պահելը մեծացնում է ահաբեկիչնների կամ թշնամական այլ ուժերի կողմից դրանք զավթելու ռիսկերը:

Սիրիայի հետ սահմանից 110 կիլոմետր հեռավորության վրա գտնվող «Ինջիրլիք»-ը ԱՄՆ-ի և դաշնակիցների հիմնական հենակետն է «Իսլամական պետություն» ահաբեկչական խմբավորման դեմ պայքարում: Հեղաշրջման փորձի ժամանակ «Ինջիրլիք»-ից թռիչքները դադարեցվել էին, իսկ այդ փորձի տապալումից հետո ձերբակալվել էին նշված ավիաբազայում ծառայող մի խումբ թուրք բարձաստիճան պաշտոնյաններ:

Ամերիկյան գիտնականների ֆեդերացիայի միջուկային ծրագրերի տնօրեն Հանս Քրիստենսենը գերմանական «Դոյչե Վելլե»-ին ասել է, թե Թուրքիայում քաղաքական անկայունությունն ու անվտանգության ներկա մակարդակը բավարար հիմքեր են՝ ամերիկյան ատոմային զենքն այնտեղից դուրս բերելու համար: «Չկա որևէ այլ եվրոպական երկիր, որտեղ ԱՄՆ-ն ատոմային զենք պահի այն դեպքում, երբ այդ երկրում բոլորովին վերջերս զինված հեղաշրջման փորձ է կատարվել: Այնտեղ պայթյուններով ու սպանություններով ուղեկցվող իրադարձությունները նման են քաղաքացիական պատերազմի, ի հավելումն՝ դուք 100 կիլիոմետր հեռավորության վրա եք գտնվում պատերազմից ամբողջովին ավերված երկրից՝ Սիրիայից»,- նշել է Հանս Քրիստենսենը:

Այդուհանդերձ, կան նաև հակառակը պնդող զեկույցներ: ԱՄՆ-ի կոնգրեսի ուսումնասիրությունների կենտրոնը, Թուրքիայում հեղաշրջման վերջին փորձից ավելի քան երկու շաբաթ հետո, զեկույց է ներկայացրել, որի եզրափակիչ մասում նշված է՝ «փորձագետներից շատերը համարում են, որ «Ինջիրլիք»-ում տեղակայված զենքերի վերահսկողությունն այս պահին խոցելի չէ»:

XS
SM
MD
LG