Մատչելիության հղումներ

logo-print

Քերրի. «Իրանական պատժամիջոցների վերացումը կսկսվի կես տարուց»


ԱՄՆ պետքարտուղար Ջոն Քերրի, արխիվ, Վաշինգթոն, 16 հուլիսի, 2015թ.

ԱՄՆ պետքարտուղար Ջոն Քերրի, արխիվ, Վաշինգթոն, 16 հուլիսի, 2015թ.

Միացյալ Նահանգների պետքարտուղար Ջոն Քերրին «Ամերիկայի Ձայն»-ի պարսկական ծառայությանը տված բացառիկ հարցազրույցում ասել է, որ Իրանի նկատմամբ միջազգային համայնքի սահմանած պատժամիջոցների վերացումը կարող է սկսվել վեց ամիս անց։

Քերրիի խոսքով, մնացել են որոշ հարցեր, սակայն Ատոմային էներգիայի միջազգային գործակալությունն ու Իրանը դրանք կկարգավորեն։

«Այնպես որ խոսքը երևի մի վեց ամվա մասին է: Դժվար է հստակ ասել, ամեն ինչ կախված է առաջիկայում սպասվող իրադարձություններից», - ասել է Քերրին։

Մինչև պատժամիջոցների չեղարկումը պետք է տեղի ունենան կարևոր զարգացումներ` Միացյալ Նահանգների Կոնգրեսն ունի երկու ամիս միջուկային գործարքին հավանություն տալու համար։ Եթե դա տեղի չունենա` նախագահ Բարաք Օբաման և Կոնգրեսը կներքաշվեն վետոների ծանր հակամարտության մեջ։ Պետական դեպարտամենտը գործարքն արդեն ուղարկել է Կոնգրես։

«Կարծում եմ, սեպտեմբերը կլինի վճռական ժամանակը, երբ պարզ կդառնա` իրագործվո՞ւմ է գործարքը, թե՞ ոչ», - ասել է Քերրին։

ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհուրդը միաձայն հավանություն է տվել միջուկային գործարքին, որը հուլիսի 14-ին Վիեննայում կնքել են Իրանի Իսլամական Հանրապետությունը և վեց գերտերությունները` Ամերիկայի Միացյալ Նահանգները, Ռուսաստանի Դաշնությունը, Չինաստանը, Ֆրանսիան, Մեծ Բրիտանիան և Գերմանիան։

Իրանը սահմանափակում է միջուկային ծրագիրը, դրա դիմաց միջազգային համայնքը հրաժարվում է Իրանի նկատմամբ սահմանած տնտեսական պատժամիջոցներից։ Գործարքի նպատակն է կանխել Իրանում միջուկային ռումբ ստեղծելու հնարավորությունը։

Եվրամիության երկրներն արդեն դիվանագիտական ակտիվություն են ցուցաբերում․ Թեհրան է մեկնել Գերմանիայի էկոնոմիկայի և էներգետիկայի նախարար, փոխկանցլեր Սիգմար Գաբրիելի ղեկավարած պատվիրակությունը, մյուս շաբաթ Իրանի արտգործնախարար Մոհամադ Ջավադ Զարիֆի հրավերով Թեհրան կմեկնի Ֆրանսիայի արտգործնախարար Լորան Ֆաբիուսը։

«Իմ իրանցի գործընկերն ինձ հրավիրել է դեռ նախքան այս գործարքը: Այն ժամանակ չգնացի, բայց հիմա կգնամ», - ասել է Ֆաբիուսը։

Գործարքի ընդդիմախոսներն են առաջին հերթին Իսրայելը, նաև՝ Սաուդյան Արաբիան և Մերձավոր Արևելքի որոշ այլ երկրներ։

Միացյալ Նահանգների պաշտպանության նախարար Էշթոն Քարթերը մեկնել է Իսրայել, որտեղ հավաստիացրել է, որ Ամերիկան միշտ պատրաստ է պաշտպանել Իսրայելը, և պատժամիջոցների վերացումը վնաս չի հասցնի հրեաների պետությանը։

Իսկ Իրանում կարծր դիրքորոշման կողմնակիցները քննադատում են Վիեննայի գործարքը: Հավանաբար հենց այդ շրջանակների մտահոգությունները փարատելու համար Իրանի գերագույն առաջնորդ այաթոլա Ալի Խամենեին հուլիսի 18-ին ասել է, թե «միջուկային գործարքը չի փոխի Թեհրանի վերաբերմունքը Ամերիկայի վերամբարձ կառավարության հանդեպ»։

Իրանի արտգործնախարարը երկրի խորհրդարանում ասել է, որ Վիեննայում կողմերը կնքել են հավասարակշռված համաձայնագիր․ - «Մենք չենք ասում, թե այս գործարքն ամբողջությամբ մեր օգտին է։ Բանակցության ընթացքում պետք է լինեն կորուստներ և նվաճումներ, այնուամենայնիվ, մեր հիմնական շահերը երաշխավորված են»։

Ըստ փորձագետների, Իրանի և միջազգային համայնքի հարաբերությունների բարելավումը կարող է նպաստավոր գործոն լինել նաև Իրանի անմիջական հարևանների, այդ թվում՝ Հայաստանի համար։

XS
SM
MD
LG