Մատչելիության հղումներ

Նախարարությունը չի հստակեցնում, թե ԵՏՄ-ում ինչը կարող է համարվել «էլեկտրոնային այլ կրիչ»


ԵՏՄ տարածքում գործող արգելքները հիշեցնում են խորհրդային տարիների «երկաթե վարագույրի» ժամանակները, «Ազատության» հետ զրույցում ասում էին մի խումբ արվեստագետներ, իրավապաշտպաններ ու հրատարակիչներ՝ մատնանշելով որոշակի տեղեկատվություն պարունակող տպագիր, աուդիովիզուալ և այլ կրիչների ներմուծման, տարածման և տարհանման արգելքը ԵՏՄ-ում:

Ընդ որում, մտահոգություններն ավելի են խորանում, քանի որ իշխանությունները չեն փորձում հստակ բացատրել՝ ինչից ենք զրկվում և ինչ ենք շահում:

Տեղեկատվության անվտանգության փորձագետ Սամվել Մարտիրոսյանի խոսքով, արգելքների մասին հրապարակված կոդերով լի փաստթղից դա գրեթե անհնար է կռահել:

«Դեռ պետական մարմիններն էլ խնդիր ունեն հասկանալու, որովհետև մենք այնքան արագ մտանք այդ միությունը, որը ինքն էլ այնքան հապճեպ ստեղծվեց, որ կարծում եմ, որ ինչ-որ կետեր կան, որ ոչ ոք չգիտի, և ենթադրում եմ, որ դրել են, որ հետո գլուխ հանեն իրենք», - ասաց Սամվել Մարտիրոսյանը:

Ստորագրելով ԵՏՄ-ին անդամակցելու փաստաթուղթը՝ Հայաստանը պաշտոնապես հրաժարվել է այնպիսի տեղեկությունից, որը կարող է վնասել մաքսային միության անդամ պետությունների քաղաքական կամ տնտեսական շահերին, պետական անվտանգությանը, ինչպես նաև քաղաքացիների առողջությանն ու բարոյականությանը:

Էկոնոմիկայի նախարարության արդյունաբերության զարգացման վարչության պետ Արմեն Եգանյանը մեզ փոխանցեց, թե դրանք միջազգային պարտավորություններ են:

«Հիմք ընդունելով ԵՏՄ-ի ցանկը՝ պետք է յուրաքանչյուր լիազոր մարմին, ըստ իր ապրանքային խմբի, որի համար պատասխանատու է, բացի իր ներքին հրամանով՝ կոնկրետ ինչին է վերաբերվում դա, որ նյութերին է վերաբերվում, ինչ կրիչների մասին է խոսքը», - ասաց Եգանյանը՝ հավելելով, որ «էլեկտրոնային այլ կրիչ» ասելով, հասկանում ենք կրիչ, որը կարող է էլեկտրոնային ինֆորմացիա կրել և որով հնարավորէ այդ ինֆորմացիան տեղափոխել հանդիսանում է այլ կրիչ:

«էլեկտրոնային այլ կրիչներ» ձևակերպումը, սակայն, դարձել է շփոթության պատճառ: Մարտիրոսյանն ասում է, որ այսօր ավելի հեշտ է թվարկել, թե ինչը կրիչ չէ․ գրիչից մինչև աներևույթ, անշոշափելի առարկաներ, օրինակ՝ օնլայն ֆայլադարանը դրոփբոքսում, կարող են այլ կրիչներ համարվել:

«Ես բաց տեղադրում եմ, ասում եմ՝ ով ուզում է, թող նայի: Կարող է Ղազախստանում մեկ էլ տարածվի: Ռուսաստանը էստեղ ինքնին ունի ներքին մեխանիզմներ: Օրինակ իրենք մեծ փորձ ունեն վերջին երկու տարվա ընթացքում արգելափակումների: Նրանք տեսականորեն կարող են այդ ծառայությունը ուղղակի արգելափակել, որ հասանելի չլինի Ռուսաստանի տարածքում: Արդյոք մենք էլ ենք ենթադրում էդ ճանապարհով գնալ, թե մենք գնում ենք այն ճանապարհով, որ այդ «այլ»-ը անուշադրության մատնենք», - նշեց տեղեկատվության անվտանգության փորձագետը:

Համացանցում տեղադրված արգելված նյութերը արդյոք կրիչ կհամարվե՞ն, և, ասենք, այդ կոնկրետ կայքը կարգելափակվի՞:՚ Պաշտոնյան այս հարցին հստակ պատասխան չի տալիս՝ հորդորելով պատասխանները փնտրել կոդերով լի գրքում:

«Այսինքն մաքսային մարմնի ցանկացած աշխատակից ինքը կարող է բացել և ասել, թե կոնկրետ այդ կրիչը ընկնում է արգելվածների տակ, թե ոչ»:

Այդուահնդերձ, նախարարության աշխատակիցը չի կարծում, որ այսպես վերադառնում ենք տեղեկատվության սահմանափակման կամ գրաքննության ժամանակներ: Խոսքը վերաբերում է միայն ահաբեկչական, էքստրեմիստական, պոռնոգրաֆիկ նյութերին, ասում է պաշտոնյա Եգանյանը՝ չհստակեցնելով, այդուհանդերձ, թե որտեղ է հատվում թույլատրելիի և անթույլատրելիի սահմանը:

Հստակ է, սակայն, որ արգելվող տեղեկատվության սահմանը կվերահսկիԱզգային անվտանգության ծառայությունը:

Տեղեկատվության անվտանգության մասնագետ Սամվել Մարտիրոսյանը պնդում է՝ տնտեսական այս կառույցում բարոյադաստիարակչական արգելքները տեղ չպետք է ունենան: Եթե իշխանոթյունները չեն կարողանում մինչև օրս հստակեցնել՝ ինչ ասել է «այլ կրիչ», մնում է միայն ենթադրել, որ յուրաքանչյուր անձ, ով վերոնշյալ տեղեկությամբ՝ հեռախոսներով, ժամացույցներով կամ նորագույն տեխնոլոգիաներովսահման կհատի, կենթարկվի մանրազնին ստուգման:

«Եթե տենց տառացիորեն օրենքը ընկալվի, պետք է ամբողջությամբ հանվեցնեն, ստուգեն՝ ինչն է կրիչը, ինչը կրիչ չէ և այլն: Այնպես որ էստեղ հստակեցումը հաստատ պետք է», - ընդգծեց Մարտիրոսյանը:

Ուղիղ հեռարձակում

XS
SM
MD
LG