Մատչելիության հղումներ

«Հայկական համերգ կամ թուրքական ասացվածք»


Ժերար Թորիկյանը «Հայկական համերգ կամ թուրքական ասացվածք» մոնոներկայացման ժամանակ

Ժերար Թորիկյանը «Հայկական համերգ կամ թուրքական ասացվածք» մոնոներկայացման ժամանակ

Արդեն երկրորդ օրն է՝ Ստամբուլում ներկայացվում է ֆրանսիահայ կոմպոզիտոր Ժերար Թորիկյանի եւ ռեժիսոր Սերժ Ավետիքյանի «Հայկական համերգ կամ թուրքական ասացվածք» ներկայացումը: Շուրջ մեկ ժամ տեւողությամբ այս մոնոներկայացումը պատմում է ծագումով հայ կոմպոզիտորի մտորումների, անցյալի հիշողությունների եւ դեպի արմատները վերադառնալու ցանկության մասին։

«Ես սերում եմ հայկական հողից, որն այժմ թուրքերին է պատկանում, իմ նախնիները Խաթունյաններ են եղել, ազգանուն, սակայն, որ մի շարք գողտրիկ, իսկ որոշ դեպքերում՝ ողբերգական իրադարձությունների արդյունքում ձեւափոխվել, դարձել է Թորիկյան», - պատմում է պիեսի հեղինակ, կոմպոզիտոր եւ դերակատար Ժերար Թորիկյանը իր ինտերնետային էջում։

«Ինձ երբեք հանգիստ չեն տվել հարցերը՝ ինչպե՞ս է այդ ողբերգությունն ազդել մեզ ու ինձ վրա, ինչպիսի՞ն ես կլինեի, եթե պատմությունն այս կերպ չզարգանար, եւ հնարավո՞ր է արդյոք մոռանալ, ինչ-որ բան փոխել կամ ներել», - խոստովանում է հանրաճանաչ կոմպոզիտորն ու ներկայացման միջոցով եւ ներկայացման ընթացքում փորձում գտնել այդ հարցերի պատասխանները։

Սցենարի համաձայն, կոմպոզիտորը պատրաստվում է համերգի՝ Հոմերոսի «Ոդիսականի» մոտիվներով, եւ մենակ մնալով ինքն իր հետ` տրվում մտորումներին։

«Ոդիսականի ընտրությունը պատահական չէ», - ասում է Ժերար Թորիկյանը եւ պարզաբանում. - «Մի անգամ, երբ աչքի անցկացրի դեռեւս մանկապարտեզում արած իմ նկարները, հայտնաբերեցի, որ հիմնականում իմ հերոսը սեփական տուն՝ Իթակա շտապող Ոդիսեւսն է եղել...Ես փորձեցի ավելի խորը նայել եւ գտնել՝ որտեղից է սկսվում եւ ուր է տանում ի'մ ոդիսականը»։

Թորիկյանի խոսքը բեմում հախուռն է, երբեմն՝ կտրտված ու անավարտ, իսկ երբ բառերն այլեւս չեն հերիքում, օգնության է գալիս երաժշտությունը։ «Սա ճանապարհորդություն է՝ նոտաների եւ բառերի համադրությամբ, որը գնալով թափ է հավաքում եւ ի վերջո դառնում ձոն մոռացված մանկությանը եւ նորացված հույսին», - ասել է բեմադրության ռեժիսոր Սերժ Ավետիքյանը։

Թուրքիայում պիեսի բեմադրությունը հովանավորել են Ստամբուլի ֆրանսիական մշակույթի կենտրոնը՝ «Կուլտուրֆրանսը» եւ Գյուլբենկյան հիմնադրամը։ «Հաշտության կոչ բեմից», - այսպես են արձանգանքել ներկայացմանը թուրքական օրաթերթերը։

«1915 թվականին մեծ ողբերգություն, ցեղասպանություն է տեղի ունեցել, սակայն մենք պետք է առաջ շարժվենք», - «Հյուրիեթ»-ի հետ զրույցում ասել է Ժերար Թորիկյանը։

Ռեժիսոր Սերժ Ավետիքյանն էլ, հորդորելով աջակցել հայ - թուրքական ստորագրված արձանագրություններին, «Հյուրիեթ»-ին ասել է. - «Կուզեի, որ խաղաղությունը լիներ մեր նպատակը, եւ այդ հաշտեցումը արձագանք գտներ մարդկանց ուղեղներում եւ ոչ թե քաղաքական գործիչների ստորագրություններում»։

Ուղիղ հեռարձակում

XS
SM
MD
LG